Maksimum roju Perseidów

Jak co roku sierpień wielu osobom kojarzy się z nocą „spadających gwiazd”. Ściślej rzecz biorąc mamy do czynienia z maksimum aktywności roju meteorów o nazwie Perseidy. Co to są meteory? Jak dużo będzie ich widać? Kiedy i jak obserwować? Poniżej wszystkie potrzebne informacje.

Czym są Perseidy?

Jest to jeden z wielu tzw. rojów meteorów. Roje te to pozostałości po kometach i asteroidach, których orbity przecina Ziemia w swoim rocznym ruchu. Perseidy to odłamki skalne i lodowe z komety 109P/Swift-Tuttle. Nasza planeta przecina ten strumień materii w okresie od lipca do sierpnia a w jego najgęstsze obszary wpadamu w nocy z 12 na 13 sierpnia. Wtedy to właśnie mówimy o nocy spadających gwiazd, ponieważ na niebie pojawia się najwięcej meteorów. Bardzo dobrze pojęcie roju meteorów przedstawia poniższa symulacja.

https://www.meteorshowers.org/

Dlaczego taka nazwa?

Każdy rój meteorów swoją nazwę bierze od gwiazdozbioru, z którego wydają się „wyłaniać” smugi świetlne. W ogólnym pojęciu wszystkie drobinki zwane meteoroidami lecą równolegle do siebie, lecz gdy Ziemia w nie wlatuje, mamy wrażenie, jakby meteory wylatywały z jednego punktu. Możemy sobie analogicznie wyobrazić sytuację jazdy autem podczas śnieżycy. Śnieżynki lecą razem, równolegle do siebie, lecz z perspektywy pędzącego samochodu wydaje nam się, że wylatują ze środka pola widzenia. W przypadku roju meteorów obszar, z którego pojawiają się meteory to tzw. radiant. Perseidy swój radiant mają w gwiazdozbiorze Perseusza.

Co właściwie obserwujemy?

Meteor, czyli „spadająca gwiazda” widoczny jest na niebie jako nagle pojawiająca się i szybko przemieszczająca po sferze smuga. Trwa ona od ułamka sekundy do kilku sekund. Kiedy widzimy to zjawisko, wysoko, bo ponad 100 km nad powierzchnią Ziemi w atmosferę wpada odłamek o rozmiarze od kilku mm do kilkudziesięciu cm. W przypadku Perseidów pędzi on z prędkością 59 km/s. Przy tak dużej wartości, cząsteczki powietrza są dla drobinki materii jak ściana. Na czole drobinki wytwarza się rozgrzana, zjonizowana do plazmy warstwa powietrza, a odłamek rozgrzewa się i rozpada. My widzimy to jako świetlny spektakl, który nierzadko pozostawia w miejscu przelotu szarą smugę dymu.

Kiedy obserwować?

Perseidy to rój bardzo szeroki. Meteory z tej grupy możemy zobaczyć już w połowie lipca i są one aktywne do ok. 20 sierpnia. Większość zainteresowanych „deszczem spadających gwiazd” przyciąga jednak data z 12 na 13 sierpnia. Wtedy to liczba meteorów sięga nawet 120 zjawisk w ciągu godziny. Po uwzględnieniu kilku czynników realnie możemy zobaczyć kilakdziesiąt meteorów w ciągu 60 minut. Najlepiej Perseidów szukać w drugiej połowie nocy, gdy radiany jest wysoko na niebie, choć wieczorem 12 sierpnia oczywiście wciąż mamy szansę na zaobserwowanie wielu zjawisk.

Skąd, jak i gdzie patrzeć?

Przede wszystkim zrób wszystko, aby wyjechać z miasta pod ciemne niebo. Dzięki temu zwiększysz ilość widzianych zjawisk kilku-, a nawet kilkudziesięciokrotnie. Najlepsze miejsca do obserwacji to takie, gdzie w pobliżu nie ma żadnych domów ani latarni. Najbliższe miasta i wsie powinny być kilkanaście lub kilkadziesiąt km od wybranej lokalizacji.

Co do sposobu obserwacji, to przede wszystkim nie używamy żadnych przyrządów optycznych. Lornetki, lunety, teleskopy możemy spokojnie schować w futerałach. Za przyrząd do obserwacji posłużą nam nasze oczy. Wyposażamy się w koc, karimatę, a najlepiej leżak ustawialny do pozycji półleżącej i kierujemy twarz w stronę północnego wschodu lub wschodu. Warto mieć ze sobą ciepłe ubrania. Długie leżenie bez ruchu potrafi być wyzwaniem nawet w teoretycznie ciepłą noc. Przyzwyczajamy wzrok do ciemności. Po pół godzinie powinniśmy już być gotowi do obserwacji. Nie używaj telefonu, gdyż świecący ekran niweczy adaptację oka do ciemności i znów musisz je przyzwyczajać do mroku. Używaj czerwonego światełka do oświetlania sobie okolicy i potrzebnych przedmiotów. Czerwony kolor nie zaburza adaptacji oka do ciemności.

Wieczorem patrzymy skierowani w stronę północnego wschodu, a w drugiej połowie nocy w stronę wschodu/południa. Tam znajduje się Perseusz, gdzie Perseidy mają swój radiant. Nie patrz bezpośrednio w miejsce, skąd nadlatują pierwsze zaobserwowane przez Ciebie meteory. Patrz możliwie wysoko, omiataj wzrokiem jak największą częśc nieba. Meteory będą pojawiać się wszędzie. Zauważysz, gdzie jest ich najwięcej. Wybierz sobie najlepszy obszar nieba do obserwacji na podstawie pierwszych zarejestrowanych zjawisk.

Źr. grafiki: meteorshowers.org

Facebooktwittergoogle_plusmailby feather