• Archiwum kategorii Inne
  • Sval­bard 2015 — wypra­wa na cał­ko­wi­te zaćmie­nie Słoń­ca — dzień 1

    Wysłany dnia: przez Mariusz Grabowski

    Tak jak obie­ca­łem, zaczy­nam rela­cję z wypra­wy na cał­ko­wi­te zaćmie­nie Słoń­ca 20 mar­ca 2015 do kra­iny niedź­wie­dzi polar­nych — Sval­bar­du 🙂 Nie­ste­ty wczo­raj­sza zorza polar­na mnie omi­nę­ła, nie było kie­dy wyje­chać za Kra­ków ze wzglę­du na przed­wy­jaz­do­we zaku­py, ale dzię­ki Waszym zdję­ciom na Face­bo­oku mogłem nacie­szyć oko tym pięk­nym wido­kiem 🙂 szcze­rze — siła tej zorzy była nie­sa­mo­wi­ta i chy­ba nie­pręd­ko się powtó­rzy! Wra­ca­jąc do wypra­wy, podróż z Kra­ko­wa przez Oslo minę­ła bez więk­szych kom­pli­ka­cji. Moż­na jed­nak doznać nie­złe­go szo­ku, wycho­dząc tu z ter­mi­na­la pro­sto w ciem­ność, wichu­rę i kil­ku­na­sto­stop­nio­wy mróz. Na razie czu­ję się, jak na koń­cu świa­ta, któ­ry zamie­rzam tro­chę oswo­ić jutro przy zwie­dza­niu mia­sta Lon­gy­ear­by­en. Na szczę­ście już zauwa­ży­łem, że jest tu spo­ro takich astro-świ­rów, jak ja, więc powi­nie­nem się nie­dłu­go poczuć jak w domu 😉 Pogo­da nie­ste­ty na razie pochmur­na, ale wie­rzę moc­no, że aktu­al­ne pro­gno­zy kil­ku dużych por­ta­li pogo­do­wych się spraw­dzą i w pią­tek będzie na co popa­trzeć. Pozdra­wiam Was ser­decz­nie i jesz­cze raz dzię­ku­ję za zdję­cia zorzy, są niesamowite! 🙂

    Svalbard 2015- day 1_aSvalbard 2015 - day 1_b


  • Prze­lot aste­ro­idy 2004 BL86

    W nocy z 26 na 27 stycz­nia doj­dzie do nie­zwy­kłe­go zda­rze­nia. Zie­mię minie aste­ro­ida o roz­mia­rach oko­ło pół kilo­me­tra. Nie musi­my jed­nak oba­wiać się przy­krych kon­se­kwen­cji wizy­ty tego obiek­tu w naszym pobli­żu, ponie­waż 2004 BL86 (to ofi­cjal­na nazwa aste­ro­idy) minie naszą pla­ne­tę w odle­gło­ści 1.2 mln km, a to jest ponad 3 razy dalej, niż odle­głość Ziemia-Księżyc.
    Mimo wszyst­ko w ska­li astro­no­micz­nej będzie to prze­lot z kate­go­rii o mały włos”. Pomi­ja­jąc kwe­stie apo­ka­lip­tycz­ne, może­my sku­pić się na przy­jem­niej­szych skut­kach prze­lo­tu 2004 BL86. Otóż dys­po­nu­jąc lor­net­ką o śred­ni­cy obiek­ty­wów od 50mm wzwyż (poda­na jest ona na ozna­cze­niu na obu­do­wie w for­ma­cie AxB, gdzie A to powięk­sze­nie, a B to śred­ni­ca obiek­ty­wów w mili­me­trach) może­my poku­sić się o obser­wa­cje tej aste­ro­idy! Będzie­my do tego jed­nak potrze­bo­wać dodat­ko­wo bez­kom­pro­mi­syj­nie czy­ste­go nie­ba bez żad­nych zamgleń i chmur puła­pu wyso­kie­go (np. cir­ru­sów), wydo­sta­nia się poza tere­ny zaświe­tlo­ne sztucz­ny­mi świa­tła­mi oraz sta­bil­ne­go moco­wa­nia nasze­go sprzę­tu optycz­ne­go. War­to posta­rać się o takie obser­wa­cje z 2 powo­dów. Przede wszyst­kim aste­ro­ida będzie poru­szać się na tyle szyb­ko, że powin­ni­śmy dostrzec jej ruch na tle gwiazd w cza­sie rze­czy­wi­stym! Dru­ga rzecz to fakt, że do 2027 roku żad­na zna­na nam aste­ro­ida nie prze­le­ci rów­nie bli­sko Zie­mi, co 2004 BL86. A więc do dzieła!

    Jak zna­leźć 2004 BL86 na nie­bie? W Inter­ne­cie jest spo­ro mapek i tabel ze współ­rzęd­ny­mi obiek­tu na nie­bie, jed­nak w zależ­no­ści od loka­li­za­cji na Zie­mi, te dane będą róż­ne! Naj­pro­ściej będzie same­mu wyge­ne­ro­wać sobie pozy­cję aste­ro­idy w dar­mo­wym pro­gra­mie Stel­la­rium na sys­tem Win­dows. Tu uwa­ga: wer­sja mobil­na na sys­tem Andro­id nie pozwo­li nam na uka­za­nie aste­ro­idy, ponie­waż nie posia­da funk­cji impor­tu danych.
    Zakła­dam tutaj, że pro­gram Stel­la­rium jest juz zain­sta­lo­wa­ny i skon­fi­gu­ro­wa­ny. Jest to zestaw czyn­no­ści, któ­re pomi­jam w opi­sie, ponie­waż był­by on zbyt obszer­ny. Pro­ces insta­la­cji i wstęp­nej kon­fi­gu­ra­cji jest jed­nak sto­sun­ko­wo pro­sty. Musi­my jedy­nie pamię­tać o usta­wie­niu naszej loka­li­za­cji pod przy­ci­skiem F6, nato­miast pod F4 opcja Pokaż pla­ne­ty” musi być włą­czo­na, a w czę­ści Ety­kie­ty i znacz­ni­ki” suwak Pla­ne­ty powi­nien być prze­su­nię­ty mak­sy­mal­nie w pra­wo, a opcja włączona.
    Teraz musi­my dodać naszą aste­ro­idę do bazy pro­gra­mu. W tym celu przy­ci­ska­my F2, a następ­nie prze­cho­dzi­my do zakład­ki Wtyczki.

    2004 BL86_1W lewej kolum­nie odnaj­du­je­my Edy­tor Ukła­du Sło­necz­ne­go i zazna­cza­my na dole okna opcję Zała­duj przy uru­cho­mie­niu pro­gra­mu. Kli­ka­my przy­cisk Kon­fi­gu­ruj. Jeśli jest nie­ak­tyw­ny, wra­ca­my do zakład­ki Głów­ne, kli­ka­my Zapisz usta­wie­nia, wycho­dzi­my z pro­gra­mu i włą­cza­my go ponow­nie, wra­ca­jąc do Wty­czek i Edy­to­ra Ukła­du Sło­necz­ne­go. Po klik­nię­ciu Kon­fi­gu­ruj w nowo wyświe­tlo­nym oknie kli­ka­my zakład­kę Układ Słoneczny.

    2004 BL86_2

    Kli­ka­my przy­cisk na dole nazwa­ny Zaim­por­tuj ele­men­ty orbi­tal­ne w for­ma­cie MPC… Wyświe­tli się nowe okno, gdzie powin­ni­śmy mieć zazna­czo­ną opcję Aste­ro­idy oraz Pobierz listę obiek­tów z Internetu.

    2004 BL86_3

    Następ­nie roz­wi­ja­my listę dostęp­nych baz i wybie­ra­my poka­za­ny na poniż­szym obraz­ku zestaw danych.

    2004 BL86_4

    Kli­ka­my na dol­ny przy­cisk Pobierz ele­men­ty orbi­tal­ne. Pro­gram połą­czy się z Inter­ne­tem i poka­że nam listę obiek­tów w wybra­nej przez nas bazie, któ­re może­my zaim­por­to­wać. Inte­re­su­je nas tyl­ko jeden obiekt, więc wyszku­je­my go za pomo­cą pola z iko­ną lupy. Wpi­su­je­my w nim 2004 BL86. Lista powin­na zostać odfil­tro­wa­na i jedy­nym wpi­sem powi­nien być ten z naszą asteroidą.

    2004 BL86_5

    Zazna­cza­my kwa­drat po lewej stro­nie nazwy obiek­tu. Powi­nien zmie­nić kolor wypeł­nie­nia na żół­ty i poka­zać zazna­cze­nie. Kli­ka­my na dole okna przy­cisk Dodaj obiek­ty. Goto­we! Teraz zamy­ka­my wszyst­kie okien­ka, któ­re po dro­dze otwie­ra­li­śmy i wra­ca­my do głów­ne­go okna programu.

    Zmie­nia­my czas na 26 stycz­nia 2015, godzi­na 19:30. Wte­dy aste­ro­ida będzie w Pol­sce nad hory­zon­tem. Zmian tych doko­nu­je­my pod przy­ci­skiem F5. Następ­nie wyszu­ku­je­my aste­ro­idę, naci­ska­jąc F3 i w polu tek­sto­wym wpi­su­je­my 2004 BL86. Na liście powi­nien nam sie poka­zać jeden wynik z naszą asteroidą.

    2004 BL86_6

    Jeśli tak jest, kli­ka­my przy­cisk lupy i pro­gram usta­wi obiekt na środ­ku ekra­nu i będzie za nim podą­żał. Gotowe!

    Teraz może­my odpo­wied­nio usta­wić widok nie­ba, aby zoba­czyć, gdzie w danym cza­sie znaj­dzie się 2004 BL86 i za pomo­cą pobli­skich punk­tów odnie­sie­nia zlo­ka­li­zo­wać tę aste­ro­idę. Przy­ci­ska­mi PageUp i Page­Down zbli­ża­my lub odda­la­my widok. Na dol­nym pasku opcji po pra­wej może­my kie­ro­wać upły­wem cza­su. Bar­dziej zaawan­so­wa­ni obser­wa­to­rzy, któ­rzy chcą użyć tele­sko­pu odwra­ca­ją­ce­go obraz do obser­wa­cji muszą dodat­ko­wo użyć funk­cji odwra­ca­nia obra­zu w obu osiach w programie.

    Jeśli pogo­da Wam nie dopi­sze, prze­lot aste­ro­idy moż­na będzie śle­dzić w Inter­ne­cie pod adresami:

    Slo​oh​.com

    Bare​ket​-astro​.com

    Vir​tu​al​te​le​sco​pe​.eu

    Powo­dze­nia!


  • ISS w paź­dzier­ni­ku nad Polską

    Na wie­czor­ne pol­skie nie­bo powra­ca Mię­dzy­na­ro­do­wa Sta­cja Kosmicz­na ISS. Będzie­my mogli ją obser­wo­wać każ­de­go dnia począw­szy od 7 paź­dzier­ni­ka, a skoń­czyw­szy na 27 dniu tego mie­sią­ca. ISS jest zawsze wdzięcz­nym obiek­tem do podzi­wia­nia na nie­bie. Ten widocz­ny gołym sate­li­ta na ziem­skiej orbi­cie, zawie­szo­ny 400 km nad naszy­mi gło­wa­mi, poru­sza się po nie­bo­skło­nie jako świe­tli­sty punkt powo­li suną­cy z zacho­du na wschód.

    Kie­dy i gdzie na nie­bie poja­wi się ISS? Tego może­my dowie­dzieć się z wie­lu źró­deł. Naj­ła­twiej spraw­dzić to w inter­ne­cie, np. na stro­nach www​.heavens​-abo​ve​.com lub www​.cal​sky​.com, a tak­że za pomo­cą apli­ka­cji mobil­nych (np. ISS Detec­tor). Dokład­ny opis, jak korzy­stać z nie­któ­rych z tych pomo­cy, umie­ści­łem w dzia­le Porad­ni­ki na tej stronie.

    Infor­ma­cje o cie­kaw­szych prze­lo­tach umiesz­czę rów­nież na Face­bo­ok’u

    ISS (źr. Wikipedia)

  • ISS i sta­tek doku­ją­cy ATV5 razem na niebie

    Przez week­end, do ponie­dział­ku 11 sierp­nia będzie­my mie­li szan­sę obej­rzeć Mię­dzy­na­ro­do­wą Sta­cję Kosmicz­ną ISS w akom­pa­nia­men­cie bez­za­ło­go­we­go stat­ku towa­ro­we­go Geo­r­ge Lema­itre” (ATV5), któ­ry dostar­czy 12 sierp­nia ładu­nek na sta­cję. Może­my użyć do tego celu lor­net­ki. Powin­ni­śmy zoba­czyć 2 punk­ty lecą­ce obok sie­bie. O tym kie­dy i gdzie nad Pol­ską poja­wi się ISS, prze­czy­ta­cie w tym Porad­ni­ku lub na Face­bo­oku na moim fan page­’u.

    Źró­dło: Spa​ce​we​ather​.com

  • Super­k­się­życ — naj­bliż­sza peł­nia w 2014 roku

    10 sierp­nia cze­ka nas peł­nia Księ­ży­ca. Nie będzie to jed­nak zwy­kła peł­nia, bo nastą­pi ona w momen­cie, gdy nasz sate­li­ta znaj­dzie się naj­bli­żej Zie­mi — będzie to zatem naj­bliż­sza peł­nia w całym 2014 roku. Odle­głość od środ­ka naszej pla­ne­ty wynie­sie nie­co poni­żej 357 tys. km. Dla porów­na­nia, śred­ni dystans dzie­lą­cy oba cia­ła od sie­bie to 384,5 tys. km. Ozna­cza to, że w dniu peł­ni 10 sierp­nia Księ­życ będzie o 14% więk­szy i 30% jaśniej­szy, niż zwy­kle to bywa. Jako, że peł­nia ta nie­mal pokry­wa się z tego­rocz­nym mak­si­mum aktyw­no­ści naj­słyn­niej­sze­go roju mete­orów — Per­se­idów — i prze­szko­dzi w ich obser­wa­cjach, przy­naj­mniej zre­kom­pen­su­je nam tą nie­do­god­ność swo­ją wyjąt­ko­wo­ścią. Księ­życ wzej­dzie oko­ło godzi­ny 19:40 i zaj­dzie ok 6:00 nad ranem. War­to cze­kać na moment wscho­du i ewen­tu­al­nie zacho­du nasze­go sate­li­ty. Naj­lep­sze wra­że­nie robi on bowiem, gdy jest nisko nad hory­zon­tem na tle zabu­do­wań i innych ele­men­tów terenu.

    Źró­dło: The​Gu​ar​dian​.com