• Archiwa Tagów opozycja
  • Bliskie spotkanie Księżyca z Jowiszem

    Począwszy od zmierzchu 10 kwietnia aż do rana kolejnego dnia będziemy świadkami bardzo bliskiego złączenia Księżyca z Jowiszem. Nasz satelita, który w tym czasie będzie w pełni, znajdzie się tylko jeden stopień kątowy od największej planety Układu Słonecznego. To tyle, co dwie średnice Srebrnego Globu.

    Zjawisko będzie doskonale widoczne gołym okiem. Jowisz jest zawsze bardzo jasnym obiektem na niebie. Tym razem sytuacja będzie wręcz idealna, ponieważ planeta jest w okresie opozycji, czyli po przeciwnej stronie Ziemi, niż Słońce. Oznacza to, że jest też najbliżej naszej planety i świeci najjaśniej.

    Koniunkcję będzie można obserwować przez całą noc, jednak podczas jej trwania nastąpią 3 najciekawsze momenty. Pierwszy warty szczególnej uwagi to czas tuż po zachodzie Słońca, gdy niebo zaczyna ciemnieć. Pół godziny po tym, jak nasza gwiazda schowa się za horyzont, zobaczymy nad wschodnim horyzontem Księżyc i Jowisza na pięknym ciemno-błękitnym niebie. Drugi z ciekawych momentów to czas największego zbliżenia się Księżyca do Jowisza. Nasz satelita będzie sukcesywnie zmniejszał swój dystans do planety, a kulminacyjny moment nastąpi około godziny 1 w nocy. Po tym czasie obiekty zaczną oddalać się od siebie. Trzeci z ciekawych momentów złączenia będzie tożsamy z pierwszym i wystąpi nad ranem. W identycznych warunkach, tj. pół godziny przed wschodem Słońca, ujrzymy piękny widok obu obiektów na granatowym tle nieba. Tym razem nad zachodnim horyzontem i w nieco zmienionej już ruchem obu ciał niebieskich konfiguracji wobec siebie.

    Przy tak bliskiej koniunkcji warto spojrzeć na oba obiekty przez lornetkę lub mniejszy teleskop. Przy użyciu małych powiększeń zobaczymy Księżyc i Jowisza naraz w polu widzenia! Co więcej, z pewnością dostrzeżemy też 4 księżyce galileuszowe, które krążą wokół planety! Musimy koniecznie zadbać o stabilizację optyki. Szczególnie patrząc przez lornetkę, oprzyjmy ją o coś, lub wesprzyjmy łokcie o stabilny obiekt. Robiąc zdjęcie, możemy uwiecznić wszystkie ciała niebieskie naraz. Eksperymentujemy z czułością ISO i czasem naświetlania tak, aby na fotografii dobrze naświetlił się Jowisz. Księżyc będzie na takich ustawieniach prześwietlony ze względu na sporą różnicę w jasności obiektów, lecz w ten sposób „złapiemy” je oba w kadrze. Używając obiektywu o długich ogniskowych możemy również uwiecznić księżyce jowiszowe w kadrze razem z planetą i naszym Księżycem 🙂

    Poniżej znajduje się grafika prezentująca zjawisko w programie Stellarium (kliknij, by powiększyć).

    Udanych obserwacji!

    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Opozycja Marsa

    Dokładnie o 13:00 polskiego czasu, 22 maja 2016 Mars znajdzie się w opozycji. Od kilku tygodni planeta jaśnieje i jest bardzo łatwa w znalezieniu. Tak blisko Ziemi i tak jasny Mars nie był od ponad 10 lat. W Układzie Słonecznym opozycja jest to moment, w którym ciało niebieskie poruszające się po orbicie wokół Słońca dalszej, niż ziemska, znajdzie się dokładnie po przeciwnej stronie w przestrzeni, niż nasza gwiazda.

    Innymi słowy – wspomnianego dnia Słońce, Ziemia i Mars ułożą się w uproszczeniu w jednej linii. Z naszej perspektywy oznacza to, że w momencie, gdy Słońce zajdzie za horyzont, Mars wzejdzie nad horyzont po przeciwnej stronie. W obecnym układzie zachód Słońca następuje nad północno-zachodnią linią widnokręgu, czyli Mars pojawi się nad jego południowo-wschodnią częścią. Nie jest to jednak moment najciekawszy. Zależy nam bowiem na wygodnych obserwacjach, czyli czasie, gdy planeta będzie możliwie wysoko na niebie. Opozycja ma to do siebie, że moment tzw. górowania obiektu w opozycji (gdy ciało niebieskie jest najwyżej nad południowym horyzontem) następuje w okolicach północy (gdy Słońce jest najniżej pod północnym horyzontem). Zatem Marsa z łatwością odnajdziemy jako czerwonawy, bardzo jasny punkt, patrząc na południe w czasie nieodległym od godziny 00:00.

    Dla obserwatorów nieuzbrojonym okiem lub używających lornetek, Mars będzie po prostu jasnym czerwonym punktem. Posiadając teleskop lub możliwość odwiedzenia obserwatorium, zobaczymy już podstawowe szczegóły powierzchni planety, dzięki jej bliskości w tych dniach.

    W pobliżu Marsa znajduje się też Saturn, który już kilkanaście dni później również znajdzie się w opozycji. Pod planetami świeci czerwonawy Antares, tworząc z nimi niemal równoboczny trójkąt.

    W nocy z 21 na 22 maja do tej trójki dołączy Księżyc w pełni, co pozwoli nawet jeszcze łatwiej zlokalizować Marsa. Grafika poglądowa z układem ciał tej nocy przedstawiona jest poniżej.

    Mars przez kolejne dni po opozycji jeszcze bardziej będzie zbliżał się do Ziemi i osiągnie minimalną odległość od nas w dniu 31 maja. Wyniesie ona ok. 75 mln km. Wtedy też będzie najjaśniejszy. Kolejne bliskie spotkanie Ziemi i Marsa nastąpi w 2018 roku i będzie to tzw. Wielka Opozycja Marsa, gdy Czerwona Planeta minie się z naszą w odległości 55 mln km.

    Mars w opozycji, 22.05.2016, godz 01:00 (źr. Stellarium)
    Mars w opozycji, 22.05.2016, godz 01:00 (źr. Stellarium)
    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Opozycja Jowisza

    W piątek 6 lutego 2015 wystąpi tzw. opozycja Jowisza. Jest to taka konfiguracja ciał niebieskich, gdzie obserwator widzi obiekt w opozycji dokładnie po przeciwnej stronie Słońca. Jowisz zatem wzejdzie tego dnia dokładnie w momencie zachodu Słońca i zajdzie dokładnie w momencie wschodu naszej gwiazdy następnego dnia. Oznacza to również, że największa planeta w naszym układzie znajdzie się dokładnie nad południowym horyzontem i najwyżej na niebie w momencie, gdy Słońce będzie na północy (o północy oczywiście).

    Jowisz świeci jasnym blaskiem i jest doskonale widoczny gołym okiem. Po zapadnięciu zmroku znajduje się na południowym wschodzie, by o północy świecić wysoko na południu i w drugiej połowie nocy przesunąć się nad południowo-zachodni horyzont. To najjaśniejszy obiekt na niebie, nie licząc Księżyca i Wenus, która aktualnie znajduje się na zachodzie niedługo po zmroku. Opozycja planety to także mniejsza niż zwykle odległość dzielącą ją od Ziemi, stąd obserwacje sprzętem optycznym ukazują więcej szczegółów obiektu. Wystarczy jednak już niewielka stabilnie umocowana lornetka, by dostrzec 4 największe tzw. galileuszowe księżyce Jowisza.

    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Opozycja Saturna

    Nieco ponad miesiąc po opozycji Marsa, dojdzie do opozycji Saturna.  Jest to układ w przestrzeni, w którym Słońce, Ziemia i trzeci obiekt znajdują się w jednej linii w podanej kolejności. W opozycji mogą znaleźć się wszystkie planety okrążające Słońce dalej, niż Ziemia. Tym razem będzie to Saturn. Zjawisko nastąpi o godzinie 18:27 10 maja, lecz wtedy planeta nie będzie jeszcze widoczna. Saturn wzejdzie nad horyzont i stanie się widoczny po zmierzchu, czyli około godziny 20:45. Będzie go można obserwować do świtu, około godziny 4:30. Obiekt w okresie opozycji osiąga największą jasność. Saturn będzie świecił tej nocy z jasnością 0.27 mag. Posiadając lornetkę o powiększeniu co najmniej 20x lub silniejszy przyrząd optyczny, wykorzystajmy okazję dobrych warunków obserwacyjnych i pokuśmy się o dostrzeżenie pierścieni tej pięknej planety.

    Poniższa mapka ukazuje Saturna około północy i pozwala go zlokalizować w odniesieniu do innych jasnych obiektów na niebie.

    Saturn w opozycji, 10.05.2014 godz. 23:50Saturn w opozycji, 10.05.2014 godz. 23:45

    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Opozycja Marsa

    8 kwietnia 2014 roku o godzinie 21:03 Mars znajdzie się w tzw. opozycji. Jest to układ w przestrzeni, w którym Słońce, Ziemia i trzeci obiekt znajdują się w jednej linii w podanej kolejności. W opozycji mogą znaleźć się wszystkie planety okrążające Słońce dalej, niż Ziemia. Jedną z tych planet jest właśnie Mars. Czerwona Planeta wzejdzie około godziny 20:00 i będzie widoczna przez całą noc, do godziny 6:00. Opozycja ma jeszcze jedną cechę – obiekt w niej się znajdujący osiąga najwyższą wysokość na niebie, nad południowym horyzontem (tzw. górowanie) dokładnie o północy. Wypatrujmy zatem Marsa jasno świecącego czerwonawym kolorem w dowolnym momencie nocy. Poniższa mapka ukazuje pozycję planety ok. godziny 22:00. Zobaczymy tam także podpowiedź – Mars znajduje się blisko jasnej gwiazdy – Spiki, która pomoże nam w lokalizacji planety. Warto tej nocy popatrzeć w niebo. W opozycji obiekt jest najjaśniejszy. Czerwona Planeta osiągnie jasność -1.26 mag. Na tak jasnego Marsa kolejny raz przyjdzie nam poczekać do 2016 roku.

    Mars w opozycji, 08.04.2014 godz. 22:00

    Mars w opozycji, 8.04.2014 godz. 22:00 (Źr.: Stellarium)

    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather