Długo zastanawiałem się, jak nazwać to zjawisko. MegaKsiężyc? MegaSuperKsiężyc? SuperEkstraKsiężyc? W końcu zdecydowałem się na pozostawienie tradycyjnej nazwy — SuperKsiężyc. Nie będzie to jednak taki sam SuperKsiężyc, z jakim mamy do czynienia co kilka miesięcy. 14 listopada 2016 roku czeka nas bowiem wyjątkowa superpełnia Księżyca. Nie było takiej od prawie 70 lat i nie będzie przez kolejnych prawie 20!
Ze zjawiskiem SuperKsiężyca mamy do czynienia, gdy pełnia wystąpi w okresie największego zbliżenia naszego satelity do Ziemi. Przyjęło się mówić, że jest to przedział od 90% do 100% największego możliwego zbliżenia Księżyca do naszej planety — tak zwanego perygeum. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat przyczyn występowania zjawiska SuperKsiężyca w kontekście jego orbitowania wokół Ziemi, przeczytaj ostatni akapit tego wpisu.
Porównanie wielkości — MiniKsiężyc 22.04.2016 (odl. ponad 405 tys km) i SuperKsiężyc 14.11.2016 (odl. ~356 tys km) (kliknij, aby powiększyć)
15 i 16 października 2016 roku wystąpi tak zwane zjawisko SuperKsiężyca. Co to jest SuperKsiężyc i dlaczego jest to ciekawe w obserwacji? Poniżej kilka faktów na ten temat.
Księżyc wykazuje na niebie m.in. 2 rodzaje cykli. Pierwszy, 29,5‑dniowy cykl to tak zwany miesiąc synodyczny. Jest to okres między tymi samymi fazami satelity. Oznacza to, że co tyle dni mamy do czynienia z pełnią Księżyca. Nie jest to jednak równoznaczne z okresem, w jakim Księżyc pokonuje całość swojej orbity wokół Ziemi. Pełny obieg naszego satelity po orbicie trwa 27,3 dnia i jest to drugi z interesujących nas cykli. Co tyle czasu Księżyc znajduje się dokładnie w tym samym miejscu na niebie — wśród tych samych gwiazd. Skąd ta różnica ponad 2 dni?
SuperKsiężyc w maju 2012, źr. space.com
Dzieje się tak dlatego, że wpływ na okres synodyczny ma sam ruch Ziemi wokół Słońca. Czytaj dalej!! → Post ID1662
Dzisiejszego wieczora (27.10) koniecznie popatrzcie w niebo. Będziecie świadkami trzeciego – ostatniego w tym roku tzw. SuperKsiężyca. Jest to Księżyc w pełni w momencie, gdy znajduje się w najbliższym Ziemi miejscu na swojej orbicie. Jest wtedy o kilkanaście procent większy i jaśniejszy, niż podczas przeciętnej pełni. Najlepszy efekt powstaje podczas wschodu naszego satelity. Wtedy na tle ziemskich obiektów wydaje się on jeszcze większy. Jest to oczywiście złudzenie optyczne, jednak wrażenie jest niesamowite.
Mieszkańcy wschodnich obszarów Polski zobaczą wschód Księżyca około 16:30, podczas gdy osoby znajdujące się bliżej zachodniej granicy poczekają na ten moment do około 17:00. Warto zapewnić sobie dobry widok na wschodni horyzont i wypatrywać momentu pojawienia się tarczy Księżyca tak wcześnie, jak to możliwe.
28 września nad ranem czeka nas jedno z najważniejszych zjawisk astronomicznych 2015 roku. Obejrzymy całkowite zaćmienie Księżyca. To nie wszystko. Księżyc znajdzie się wtedy w perygeum, czyli najbliżej Ziemi na swojej orbicie i dzięki temu będzie wydawał się większy, niż zwykle. Suma summarum będziemy świadkami niezwykłego całkowitego zaćmienia krwawego SuperKsiężyca!
Na czym polega to zjawisko? Aby doszło do częściowego lub całkowitego zaćmienia Księżyca, musi on znaleźć się w cieniu naszej planety. Ziemia, jak każdy oświetlony obiekt, rzuca cień. Biegnie on rzecz jasna w kierunku przeciwnym od Słońca i ma on kształt stożka, tzn. że jego obszar zwęża się wraz z odległością od Ziemi. W czasie, gdy Księżyc częściowo lub w całości chowa się w tym cieniu, obserwujemy właśnie częściowe lub całkowite jego zaćmienie.
Dlaczego Księżyc jest w ogóle podczas całkowitego zaćmienia widoczny? Można by pomyśleć, że skoro jest w cieniu, to zniknie nam z oczu. Ano nie zniknie z tego samego powodu, który sprawia, że widzimy przedmioty znajdujące się w cieniu w naszej okolicy. Światło rozproszone od innych obiektów wciąż oświetla zacieniony przedmiot i może on być ciągle widoczny. W przełożeniu na skalę naszego kosmicznego otoczenia, Księżyc przestaje być oświetlany przez Słońce w momencie wejścia w cień Ziemi. Nasza planeta jednak wciąż mocno świeci w przestrzeni, odbijając oraz rozpraszając światło słoneczne wokół siebie. Część z tego promieniowania trafia na powierzchnię Księżyca i jest to na tyle duże natężenie fotonów, że są one w stanie odbić się od powierzchni naszego satelity i wrócić na Ziemię, a następnie pobudzić receptory w naszych oczach i spowodować, że to wszystko zobaczymy 🙂 Właściwości optyczne opisanego przeze mnie zjawiska powodują ponadto, że w trakcie zaćmienia Księżyc przybiera krwistoczerwoną barwę, co jest niezapomnianym widokiem. Nie raz zapewne widzieliście wschód naszego satelity w takim kolorze, jak na poniższym zdjęciu. Podczas częściowej i całkowitej fazy zaćmienia, ma on taki lub jeszcze bardziej soczysty czerwony kolor 🙂
Wschód Księżyca 2015.09.01, Kraków
Nie przegapcie zatem tego pięknego zjawiska!
Niestety będzie to wymagało poświęcenia paru godzin snu, ponieważ zaćmienie wydarzy się wczesnym rankiem w poniedziałek 28 września. Patrzymy na zachód. Musimy mieć czysty, nieprzesłonięty żadnymi przeszkodami widok na tę stronę nieba. Cień Ziemi pojawi się na Księżycu tuż po 3 rano. W prawej górnej części naszego satelity zobaczymy, jak jego powierzchnia zaczyna lekko ciemnieć i przybierać czerwonawą barwę. Następnie zjawisko będzie postępować, by tuż po 4 rano doprowadzić do fazy całkowitej, która potrwa nieco ponad godzinę. Wtedy Księżyc będzie całkowicie skąpany w cieniu Ziemi. Nieco po 5 rano z lewej części Srebrnego Globu cień zacznie schodzić. Będzie to trwać około godziny już na jaśniejącym porannym niebie i przy Księżycu znajdującym się bardzo nisko nad zachodnim horyzontem. Mimo trudnych warunków obserwacyjnych, będzie to jednak niezwykle ciekawy moment do obserwacji, ponieważ nisko zawieszony i częściowo zaćmiony Księżyc w połączeniu z różnymi obiektami na ziemi na linii wzroku stworzą neisamowite widoki warte uwiecznienia na zdjęciach.
9 września 2014 wystąpi ostatnia w tym roku pełnia, podczas której Księżyc znajdzie się w punkcie swojej orbity najbliższym Ziemi. Będzie to trzeci tegoroczny tzw. Super Księżyc. Warto tego dnia obejrzeć wschód naszego satelity, który nisko nad wschodnim horyzontem będzie wydawał się większy, niż zwykle. Księżyc wzejdzie około godziny 19:00, a zajdzie następnego dnia ok. 7:30 rano.
[aktualizacja] Pełnia wystąpi dokładnie o 3:39 czasu polskiego 9 września, więc noc z 8 na 9 września jest tą najlepszą do prowadzenia obserwacji. Za nieścisłość w informacji powyżej przepraszam wszystkich wprowadzonych w błąd.
Strona NieboZaOknem.pl wykorzystuje pliki typu „cookies”, dzięki którym serwis może działać lepiej. Użytkownicy, którzy w ten sposób nie chcą udostępniać swoich danych, mogą określić warunki przechowywania lub dostępu do tych plików w swojej przeglądarce. Korzystanie z tego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących plików cookies, umieszcza je w pamięci Twojego urządzenia.RozumiemWięcej
Polityka prywatności
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.