• Archiwum kategorii Koniunkcje (złączenia)
  • Złą­cze­nie Księ­ży­ca z Satur­nem (+ zakry­cie Satur­na przez Księżyc)

    To będzie zja­wi­sko eks­tre­mal­nie trud­ne do zaob­ser­wo­wa­nia. 25 paź­dzier­ni­ka 2014 tuż po zacho­dzie Słoń­ca i na jasnym jesz­cze nie­bie wystą­pi bar­dzo bli­skie złą­cze­nie Satur­na z Księ­ży­cem. Na doda­tek z zachod­niej czę­ści Pol­ski teo­re­tycz­nie widać będzie zakry­cie pla­ne­ty przez nasze­go satelitę.

    Co powo­du­je, że zja­wi­sko to będzie tak trud­ne w obser­wa­cjach? Nie­ste­ty jest to kil­ka czynników.

    Pierw­szy z nich to pora dnia. Aby nie prze­ga­pić złą­cze­nia, musi­my szu­kać obiek­tów oko­ło godzi­ny 18:00 nad połu­dnio­wo-zachod­nim hory­zon­tem. Nie­bo wte­dy będzie jesz­cze jasne, bo zachód Słoń­ca nastą­pi nie­dłu­go wcześniej.

    Dru­gi aspekt to wyso­kość obiek­tów. Księ­życ, podob­nie jak i Saturn będą bar­dzo nisko, bo mniej niż 5 stop­ni nad hory­zon­tem, i będą szyb­ko zbli­żać się do jego linii. Przy zachod­niej gra­ni­cy Pol­ski obiek­ty oko­ło 18:00 będą oko­ło mia­ły wyso­kość ok. 4 stop­ni. Im dalej na wschód nasze­go kra­ju, tym gorzej (niżej).

    Trze­cia spra­wa to kształt Księ­ży­ca. Nasz sate­li­ta będzie bar­dzo wąskim sier­pem, więc nie będzie łatwo go dostrzec na jasnym tle nie­ba, a musi­my się spie­szyć. Lor­net­ka pomo­że w jego odnalezieniu.

    Kolej­na rzecz to jasność Satur­na. Będzie­my potrze­bo­wa­li co naj­mniej lor­net­ki, aby dostrzec planetę.

    Pod­su­mo­wu­jąc — aby z suk­ce­sem zaob­ser­wo­wać zja­wi­sko, powin­ni­śmy zna­leźć się naj­le­piej na zacho­dzie nasze­go kra­ju, mieć kry­sta­licz­nie czy­ste powie­trze i bez­chmur­ne nie­bo aż do hory­zon­tu, na któ­ry musi­my mieć nie­za­sło­nię­ty widok w kie­run­ku południowego-zachodu.

    Jeśli nam się poszczę­ści i wszyst­kie powyż­sze warun­ki zosta­ną speł­nio­ne, zoba­czy­my Satur­na po lewej stro­nie od sier­pa Księ­ży­ca, odda­lo­ne­go od jego tar­czy o poje­dyn­cze minu­ty kąto­we. Może­my rów­nież poku­sić się o obser­wa­cje zja­wi­ska do same­go zaj­ścia Księ­ży­ca za hory­zont. Wte­dy być może uda nam się zoba­czyć zakry­cie Satur­na przez Księ­życ, któ­re nastą­pi oko­ło 18:20 jesz­cze gdy nasz sate­li­ta będzie nad hory­zon­tem, patrząc z zachod­niej Pol­ski. Im sil­niej­szy sprzęt optycz­ny, tym bar­dziej zwięk­sza­my swo­je szan­se. Mówi­my tu jed­nak o obser­wa­cjach obiek­tów na wyso­ko­ści oko­ło 1 stop­nia nad hory­zon­tem, więc moż­na by je w zasa­dzie nazwać kar­ko­łom­ny­mi. Kto jed­nak nie pró­bu­je, ten nie pije szampana 🙂

    Powo­dze­nia!

    Księżyc i Saturn 2014.10.25

    Księ­życ i Saturn 25.10.2014 18:05 (źr. Stellarium)


  • Złą­cze­nie Księ­ży­ca, Mar­sa i Antaresa

    29 wrze­śnia na wie­czor­nym nie­bie zoba­czy­my cie­ka­wy układ. W dość bli­skiej odle­gło­ści znaj­dą się 3 cia­ła nie­bie­skie — nastą­pi złą­cze­nie Księ­ży­ca, Mar­sa i Anta­re­sa — naj­ja­śniej­szej gwiaz­dy w gwiaz­do­zbio­rze Skor­pio­na. Aby podzi­wiać to zja­wi­sko, będzie­my musie­li wypa­try­wać wspo­mnia­ne 3 obiek­ty oko­ło pół godzi­ny po zacho­dzie Słoń­ca, nad połu­dnio­wo-zachod­nim hory­zon­tem. Złą­cze­nie potrwa krót­ko, bo już oko­ło godz. 20 Anta­res i Mars będą zbyt nisko, by być łatwo dostrzegalnymi.

    Cie­ka­wą rze­czą, jeśli cho­dzi o Mar­sa i Anta­re­sa jest to, że oba cia­ła nie­bie­skie świe­cą czer­wo­na­wym kolo­rem i porów­ny­wal­ną jasno­ścią na nie­bie. Bar­dzo łatwo je pomy­lić. Dla­te­go wła­śnie sta­ro­żyt­ni Gre­cy nazwa­li gwiaz­dę Anta­res. Ozna­cza to Prze­ciw­nik Mar­sa” (Anty Ares; Ares to grec­ki odpo­wied­nik rzym­skie­go Mar­sa), choć nie­któ­re źró­dła tłu­ma­czą to rów­nież jako Podob­ny do Are­sa”. Bliź­nia­czy wygląd to tyl­ko pozo­ry ich podo­bień­stwa. Bar­wa rzu­ca­ne­go przez nie świa­tła to w zasa­dzie jedy­na rzecz, jaka je łączy. Mars to ska­li­sta pla­ne­ta o rdza­wej powierzch­ni i roz­mia­rach porów­ny­wal­nych do wiel­ko­ści Zie­mi. Anta­res jest z kolei gwiaz­dą typu czer­wo­ny nad­ol­brzym o śred­ni­cy 850 razy więk­szej od śred­ni­cy nasze­go Słoń­ca(!), 15 razy od nie­go cięż­szą i 10 tys. razy jaśniejszą.

    Kolej­ną cie­ka­wost­ką jest to, że patrząc tego wie­czo­ra w kie­run­ku złą­cze­nia, będzie­my spo­glą­dać w stro­nę cen­trum Dro­gi Mlecz­nej — naszej galak­ty­ki. W okre­sie let­nim, obser­wu­jąc gwiaz­do­zbiór Skor­pio­na już przez lor­net­kę z miej­sca odda­lo­ne­go od sztucz­nych świa­teł, zoba­czy­my wie­le cie­ka­wych obiek­tów mgławicowych.

    Księżyc, Mars i Antares 2014.09.29Księ­życ, Mars i Anta­res 29.09.2014 godz. 19:00 (źr. Stellarium)


  • Złą­cze­nie Księ­ży­ca z Aldebaranem

    W nie­dzie­lę 14 wrze­śnia 2014 doj­dzie do cie­ka­we­go zja­wi­ska. Będzie to złą­cze­nie Księ­ży­ca z Alde­ba­ra­nem ‑naj­ja­śniej­szą gwiaz­dą kon­ste­la­cji Byka. Oko Byka” — bo takie jest pol­skie tłu­ma­cze­nie arab­skiej nazwy tej gwiaz­dy — to czer­wo­ny olbrzym świe­cą­cy w takim wła­śnie kolorze.

    Obiek­ty wzej­dą nad wschod­ni hory­zont po godzi­nie 22:30 i będą widocz­ne do świ­tu. Naj­więk­sze zbli­że­nie nastą­pi oko­ło 2:30, kie­dy Alde­ba­ran znaj­dzie się oko­ło jed­nej śred­ni­cy tar­czy Księ­ży­ca od nasze­go satelity.

    Księżyc i Aldebaran 2014.09.14Księ­życ i Alde­ba­ran 14.09.2014 godz. 23:30 (źr. Stellarium)


  • Złą­cze­nie Księ­ży­ca z Uranem

    W nocy z 10 na 11 wrze­śnia nada­rzy się dru­ga w tym roku oka­zja na łatwe obser­wa­cje Ura­na. Siód­ma pla­ne­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go znaj­dzie się w tym cza­sie bar­dzo bli­sko Księ­ży­ca, któ­ry pokie­ru­je nas w stro­nę gazo­we­go olbrzy­ma i pozwo­li szyb­ko zlokalizować.

    Aby zoba­czyć Ura­na, będzie­my potrze­bo­wa­li jakie­go­kol­wiek sprzę­tu optycz­ne­go. Pla­ne­ta będzie zbyt bli­sko jasne­go Księ­ży­ca, aby dostrzec ją gołym okiem. Dowol­na lor­net­ka wystar­czy w zupeł­no­ści. Będzie­my rów­nież musie­li uzbro­ić się w bez­sen­ność, ponie­waż naj­lep­szy czas na obser­wa­cje będzie mię­dzy godzi­ną 2 a 5 rano. Wza­jem­ne poło­że­nie Księ­ży­ca i Ura­na będzie się dość szyb­ko zmie­niać z bie­giem nocy. Poniż­sza ani­ma­cja pozwo­li na usta­le­nie, gdzie o danej porze będzie znaj­do­wać się pla­ne­ta w sto­sun­ku do nasze­go satelity.

    Złą­cze­nie Księ­ży­ca z Ura­nem będzie bar­dzo bli­skie. W kul­mi­na­cyj­nym momen­cie ok. 3:30 obiek­ty znaj­dą się oko­ło 11 minut kąto­wych od sie­bie. To mniej, niż poło­wa śred­ni­cy natu­ral­ne­go sate­li­ty Zie­mi na nieboskłonie.

    Księżyc i Uran 11.09.2014Księ­życ i Uran mię­dzy godz. 2:305:00, co pół godzi­ny. 2014.09.11 (źr. Stellarium)


  • Złą­cze­nie Księ­ży­ca z Saturnem

    Sier­pień był bar­dzo boga­ty w ilość zja­wisk, jakie dzia­ły się na nie­bie. Nie ina­czej będzie ostat­nie­go dnia tego mie­sią­ca. Zoba­czy­my wte­dy złą­cze­nie Księ­ży­ca z Satur­nem w bar­dzo bli­skiej odle­gło­ści. Oko­ło pół godzi­ny po zacho­dzie Słoń­ca, mniej wię­cej o 20:00 może­my zacząć wypa­try­wać Satur­na, któ­ry powi­nien być widocz­ny nad Księ­ży­cem, lek­ko po lewej w połu­dnio­wo-zachod­niej czę­ści nie­ba, w odle­gło­ści oko­ło jed­nej śred­ni­cy tar­czy nasze­go sate­li­ty. Z cza­sem odle­głość ta będzie maleć. Naj­więk­sze zbli­że­nie nastą­pi ok. 21:50 już na gra­ni­cy hory­zon­tu, więc będzie bar­dzo trud­no je zaob­ser­wo­wać. Sepa­ra­cja mię­dzy obiek­ta­mi wynie­sie wte­dy 13 minut kąto­wych (nie­ca­łe pół śred­ni­cy tar­czy Księ­ży­ca). Im dłu­żej będzie­my w sta­nie śle­dzić to zja­wi­sko, tym bliż­sze złą­cze­nie zoba­czy­my. Lor­net­ka na pew­no pomo­że nam w obserwacjach.

    Księżyc i Saturn 31.08.2014
    Księ­życ i Saturn 31.08.2014 godz. 20:30 (źr. Stellarium)