• Archiwa Tagów saturn
  • 5 jasnych pla­net naraz na nie­bie

    Po raz pierw­szy od 10 lat mamy szan­se zoba­czyć 5 naj­ja­śniej­szych pla­net Ukła­du Sło­necz­ne­go naraz. Uło­ży­ły się one w jed­nej linii na poran­nym nie­bie i stan ten potrwa do trze­cie­go tygo­dnia lute­go. W nie­któ­re z poran­ków w pobli­żu pla­net prze­mie­rzał będzie Księ­życ, doda­jąc zja­wi­sku jesz­cze więk­sze­go uro­ku.

    Pla­ne­ty uło­żą się w kolej­no­ści Mer­ku­ry, Wenus, Saturn, Mars i Jowisz, patrząc od połu­dnio­we­go wscho­du przez połu­dnie i połu­dnio­wy zachód. Do podzi­wia­nia tego wido­ku nie potrze­ba żad­nych przy­rzą­dów optycz­nych. Jest jed­nak jeden waru­nek – musi­my mieć abso­lut­nie czy­sty widok na połu­dnio­wo-wschod­ni hory­zont, ponie­waż Mer­ku­ry będzie bar­dzo nisko nad hory­zon­tem.

    Wszyst­ko będzie roz­gry­wać się tuż przed wscho­dem Słoń­ca, mię­dzy godzi­ną 6 a 6:30 rano. Naj­le­piej zacząć od zlo­ka­li­zo­wa­nia Wenus, naj­ja­śniej­szej z pla­net. Wenus jest bar­dzo jasna i zwra­ca tym swo­ją uwa­gę każ­de­go, kto spoj­rzy w połu­dnio­wo-wschod­nią część nie­ba. Kil­ka stop­ni na lewo od niej znaj­dzie­my Meku­re­go. Świe­ci on dużo sła­biej i na jaśnie­ją­cym od brza­sku nie­bie może być led­wo dostrze­gal­ny. Dodat­ko­wo jego odna­le­zie­nie utrud­ni mała wyso­kość nad hory­zo­tem. W naj­lep­szym momen­cie, gdy jesz­cze nie jest zbyt jasno (ok. 6:30), Mer­ku­ry wznie­sie się na zale­d­wie 34 stop­nie ponad linię hory­zon­tu (34 cm na wycią­gnię­tej przed sie­bie na wypro­sto­wa­nej ręce linij­ce).

    Z kolei na pra­wo od Wenus, prak­tycz­nie nad połu­dnio­wym hory­zon­tem znaj­dzie się Saturn, a idąc dalej w pra­wo o ten sam odci­nek odnaj­dzie­my czer­wo­na­we­go Mar­sa. Całość ukła­du zamknie Jowisz, któ­ry jest kolej­nym bar­dzo jasnym i łatwo dostrze­gal­nym obiek­tem. Będzie on znaj­do­wał się wyso­ko nad połu­dnio­wo-zachod­nim hory­zon­tem.

    Zlo­ka­li­zo­wa­nie Wenus, Jowi­sza, ale tak­że Mer­ku­re­go nie powin­no nastrę­czyć wie­lu pro­ble­mów ze wzglę­du na ich jasność i pozy­cję na nie­bie. Jed­nak wśród wie­lu gwiazd na nie­bie być może nie będzie naj­ła­twiej­szą rze­czą na świe­cie odna­le­zie­nie Mar­sa i Satur­na. Z pomo­cą przyj­dzie nam jed­nak Księ­życ, któ­ry w dane dni znaj­dzie się bli­sko każ­dej z pla­net. Poniż­sze map­ki przed­sta­wia­ją układ pla­net oraz ich spo­tka­nia z Księ­ży­cem w poszcze­gól­ne dni.

    28 stycz­nia nasz sate­li­ta minie Jowi­sza, 1 lute­go znaj­dzie się obok Mar­sa, 4 lute­go zoba­czy­my złą­cze­nie Księ­ży­ca z Satur­nem, a 6 lute­go Srebr­ny Glob jako bar­dzo wąski sierp spo­tka się na nie­bie z Wenus i Mer­ku­rym.

    War­to wyko­rzy­stać tę oka­zję na podzi­wia­nie wszyst­kich pla­net, któ­re obser­wo­wa­li rów­nież nasi sta­ro­żyt­ni przod­ko­wie.

    Układ planet, spotkanie Jowisza z Księżycem 28.01, 6:30. Kliknij, aby powiększyć (źr. Stellarium)
    Układ pla­net, spo­tka­nie Jowi­sza z Księ­ży­cem 28.01, 6:30. Klik­nij, aby powięk­szyć (źr. Stel­la­rium)
    Układ planet, spotkanie Marsa z Księżycem 01.02, 6:30. Kliknij, aby powiększyć (źr. Stellarium)
    Układ pla­net, spo­tka­nie Mar­sa z Księ­ży­cem 01.02, 6:30. Klik­nij, aby powięk­szyć (źr. Stel­la­rium)
    Układ planet, spotkanie Saturna z Księżycem 04.01, 6:30. Kliknij, aby powiększyć (źr. Stellarium)
    Układ pla­net, spo­tka­nie Satur­na z Księ­ży­cem 04.02, 6:30. Klik­nij, aby powięk­szyć (źr. Stel­la­rium)
    Układ planet, spotkanie Wenus i Merkurego z Księżycem 06.02, 6:30. Kliknij, aby powiększyć (źr. Stellarium)
    Układ pla­net, spo­tka­nie Wenus i Mer­ku­re­go z Księ­ży­cem 06.02, 6:30. Klik­nij, aby powięk­szyć (źr. Stel­la­rium)
    Facebooktwittermailby feather
  • Nie­sa­mo­wi­te złą­cze­nie Wenus z Satur­nem

    9 stycz­nia nad ranem doj­dzie do naj­bliż­sze­go złą­cze­nia 2 pla­net w całym 2015 roku. Ba, będzie to naj­cia­śniej­sza koniunk­cja pla­ne­tar­na od mar­ca 2013! Duet ten stwo­rzą na poran­nym nie­bie nie­zwy­kle jasna Wenus i dość sła­by Saturn. Dzie­lić je będzie od sie­bie jedy­nie 5 minut kąto­wych, czy­li tyle, ile wyno­si jed­na szó­sta roz­mia­ru Księ­ży­ca na sfe­rze nie­bie­skiej. To bar­dzo bar­dzo bli­sko. Obiek­ty będą nie­mal widocz­ne jak jeden punkt.

    Co trze­ba zro­bić, aby to zoba­czyć? W zasa­dzie wystar­czy dobra pogo­da (nie­ste­ty pro­gno­zy dają szan­sę tyl­ko głów­nie na połu­dniu Pol­ski) i nie­osło­nię­ty niczym widok na połu­dnio­wo-wschod­ni hory­zont. Tam bez pro­ble­mu znaj­dzie­my bar­dzo jasną Wenus, któ­ra jest naj­ja­śniej­szym obiek­tem na nie­bie w tym cza­sie. Może­my pró­bo­wać odszu­kać pla­net już po godzi­nie 5:00, gdy wzej­dą nad hory­zont, ale pole­cam roz­po­cząć obser­wa­cje o godzi­nie 6:00, gdy obiek­ty będą już na dogod­nej wyso­ko­ści. Saturn będzie się znaj­do­wał tuż pod, lek­ko na pra­wo od Wenus. Gorą­co pole­cam użyć lor­net­ki w mia­rę moż­li­wo­ści, co pozwo­li wizu­al­nie odse­pa­ro­wać od sie­bie pla­ne­ty. Dla posia­da­czy tele­sko­pów będzie to nato­miast nie lada oka­zja, żeby zoba­czyć obie pla­ne­ty naraz w jed­nym polu widze­nia!

    Zja­wi­sko prze­sta­nie być widocz­ne w mia­rę poja­śnie­nia nie­ba przed wscho­dem Słoń­ca, czy­li po godzi­nie 6:30.

    Poniż­sze gra­fi­ki przed­sta­wia­ją ogól­ny widok pla­net wzglę­dem hory­zon­tu o godzi­nie 6:00 9.01.2015, a tak­że mia­rę sepa­ra­cji mię­dzy nimi oraz porów­na­nie ska­li ich zbli­że­nia do roz­mia­rów Księ­ży­ca na nie­bie.

    Wenus i Saturn szerokie pole 9.01.2015
    Wenus i Saturn widok ogól­ny 9.01.2015 (źr. Stel­la­rium)

    Wenus i Saturn porównanie z Księżycem 9.01.2015 (źr. Stellarium)
    Wenus i Saturn porów­na­nie z Księ­ży­cem 9.01.2015 (źr. Stel­la­rium)

    Wenus i Saturn 9.01.2015 separacja (źr. Stellarium)
    Wenus i Saturn 9.01.2015 sepa­ra­cja (źr. Stel­la­rium)
    Facebooktwittermailby feather
  • Złą­cze­nie Księ­ży­ca z Satur­nem (+ zakry­cie Satur­na przez Księ­życ)

    To będzie zja­wi­sko eks­tre­mal­nie trud­ne do zaob­ser­wo­wa­nia. 25 paź­dzier­ni­ka 2014 tuż po zacho­dzie Słoń­ca i na jasnym jesz­cze nie­bie wystą­pi bar­dzo bli­skie złą­cze­nie Satur­na z Księ­ży­cem. Na doda­tek z zachod­niej czę­ści Pol­ski teo­re­tycz­nie widać będzie zakry­cie pla­ne­ty przez nasze­go sate­li­tę.

    Co powo­du­je, że zja­wi­sko to będzie tak trud­ne w obser­wa­cjach? Nie­ste­ty jest to kil­ka czyn­ni­ków.

    Pierw­szy z nich to pora dnia. Aby nie prze­ga­pić złą­cze­nia, musi­my szu­kać obiek­tów oko­ło godzi­ny 18:00 nad połu­dnio­wo-zachod­nim hory­zon­tem. Nie­bo wte­dy będzie jesz­cze jasne, bo zachód Słoń­ca nastą­pi nie­dłu­go wcze­śniej.

    Dru­gi aspekt to wyso­kość obiek­tów. Księ­życ, podob­nie jak i Saturn będą bar­dzo nisko, bo mniej niż 5 stop­ni nad hory­zon­tem, i będą szyb­ko zbli­żać się do jego linii. Przy zachod­niej gra­ni­cy Pol­ski obiek­ty oko­ło 18:00 będą oko­ło mia­ły wyso­kość ok. 4 stop­ni. Im dalej na wschód nasze­go kra­ju, tym gorzej (niżej).

    Trze­cia spra­wa to kształt Księ­ży­ca. Nasz sate­li­ta będzie bar­dzo wąskim sier­pem, więc nie będzie łatwo go dostrzec na jasnym tle nie­ba, a musi­my się spie­szyć. Lor­net­ka pomo­że w jego odna­le­zie­niu.

    Kolej­na rzecz to jasność Satur­na. Będzie­my potrze­bo­wa­li co naj­mniej lor­net­ki, aby dostrzec pla­ne­tę.

    Pod­su­mo­wu­jąc — aby z suk­ce­sem zaob­ser­wo­wać zja­wi­sko, powin­ni­śmy zna­leźć się naj­le­piej na zacho­dzie nasze­go kra­ju, mieć kry­sta­licz­nie czy­ste powie­trze i bez­chmur­ne nie­bo aż do hory­zon­tu, na któ­ry musi­my mieć nie­za­sło­nię­ty widok w kie­run­ku połu­dnio­we­go-zacho­du.

    Jeśli nam się poszczę­ści i wszyst­kie powyż­sze warun­ki zosta­ną speł­nio­ne, zoba­czy­my Satur­na po lewej stro­nie od sier­pa Księ­ży­ca, odda­lo­ne­go od jego tar­czy o poje­dyn­cze minu­ty kąto­we. Może­my rów­nież poku­sić się o obser­wa­cje zja­wi­ska do same­go zaj­ścia Księ­ży­ca za hory­zont. Wte­dy być może uda nam się zoba­czyć zakry­cie Satur­na przez Księ­życ, któ­re nastą­pi oko­ło 18:20 jesz­cze gdy nasz sate­li­ta będzie nad hory­zon­tem, patrząc z zachod­niej Pol­ski. Im sil­niej­szy sprzęt optycz­ny, tym bar­dziej zwięk­sza­my swo­je szan­se. Mówi­my tu jed­nak o obser­wa­cjach obiek­tów na wyso­ko­ści oko­ło 1 stop­nia nad hory­zon­tem, więc moż­na by je w zasa­dzie nazwać kar­ko­łom­ny­mi. Kto jed­nak nie pró­bu­je, ten nie pije szam­pa­na 🙂

    Powo­dze­nia!

    Księżyc i Saturn 2014.10.25

    Księ­życ i Saturn 25.10.2014 18:05 (źr. Stel­la­rium)

    Facebooktwittermailby feather


  • Złą­cze­nie Księ­ży­ca z Satur­nem

    Sier­pień był bar­dzo boga­ty w ilość zja­wisk, jakie dzia­ły się na nie­bie. Nie ina­czej będzie ostat­nie­go dnia tego mie­sią­ca. Zoba­czy­my wte­dy złą­cze­nie Księ­ży­ca z Satur­nem w bar­dzo bli­skiej odle­gło­ści. Oko­ło pół godzi­ny po zacho­dzie Słoń­ca, mniej wię­cej o 20:00 może­my zacząć wypa­try­wać Satur­na, któ­ry powi­nien być widocz­ny nad Księ­ży­cem, lek­ko po lewej w połu­dnio­wo-zachod­niej czę­ści nie­ba, w odle­gło­ści oko­ło jed­nej śred­ni­cy tar­czy nasze­go sate­li­ty. Z cza­sem odle­głość ta będzie maleć. Naj­więk­sze zbli­że­nie nastą­pi ok. 21:50 już na gra­ni­cy hory­zon­tu, więc będzie bar­dzo trud­no je zaob­ser­wo­wać. Sepa­ra­cja mię­dzy obiek­ta­mi wynie­sie wte­dy 13 minut kąto­wych (nie­ca­łe pół śred­ni­cy tar­czy Księ­ży­ca). Im dłu­żej będzie­my w sta­nie śle­dzić to zja­wi­sko, tym bliż­sze złą­cze­nie zoba­czy­my. Lor­net­ka na pew­no pomo­że nam w obser­wa­cjach.

    Księżyc i Saturn 31.08.2014
    Księ­życ i Saturn 31.08.2014 godz. 20:30 (źr. Stel­la­rium)

    Facebooktwittermailby feather
  • Złą­cze­nie Mar­sa z Satur­nem

    W cza­sie, gdy poran­ki raczą nas pięk­ny­mi wido­ka­mi Wenus, Jowi­sza i Księ­ży­ca, nad połu­dnio­wo-zachod­nim hory­zon­tem wie­czo­ra­mi wciąż kró­lu­ją Mars i Saturn. Mimo, że nie są już tak jasne, jak jesz­cze kil­ka mie­się­cy temu, nadal może­my je bez pro­ble­mu dostrzec gołym okiem. 24-go sierp­nia nastą­pi złą­cze­nie Mar­sa z Satur­nem. Pla­ne­ty znaj­dą się naj­bli­żej sie­bie, w odle­gło­ści ok. 3.5 stop­nia. Spójrz­my na połu­dnio­wo-zachod­nie nie­bo nisko nad hory­zont pół godzi­ny po zacho­dzie Słoń­ca, aby odna­leźć Satur­na, a pod nim Mar­sa.

    Dodat­ko­wą atrak­cją będzie prze­lot Mię­dzy­na­ro­do­wej Sta­cji Kosmicz­nej ISS bar­dzo bli­sko Mar­sa oko­ło godzi­ny 20:11. Miesz­kań­cy oko­lic linii zazna­czo­nej na poniż­szej mapie zoba­czą nawet, jak ISS prze­ci­na tar­czę Czer­wo­nej Pla­ne­ty! Z racji tego, że może być wte­dy jesz­cze jasno, lor­net­ka może nam bar­dzo pomóc w obser­wa­cjach.

    Złą­cze­nie potrwa do zacho­du Mar­sa po godzi­nie 21:30.

    Mars, Saturn i ISS 24.08.2014Linia, z któ­re widać będzie prze­lot ISS przez tar­czę Mar­sa, 24.08.2014, godz. ok. 20:11 (źr. Cal​Sky​.com)

    Mars i Saturn 24.08.2014Mars i Saturn 24.08.2014 godz. 20:30 (źr. Stel­la­rium)

    Facebooktwittermailby feather