• Archiwa Tagów mars
  • 5 jasnych planet naraz na niebie

    Po raz pierwszy od 10 lat mamy szanse zobaczyć 5 najjaśniejszych planet Układu Słonecznego naraz. Ułożyły się one w jednej linii na porannym niebie i stan ten potrwa do trzeciego tygodnia lutego. W niektóre z poranków w pobliżu planet przemierzał będzie Księżyc, dodając zjawisku jeszcze większego uroku.

    Planety ułożą się w kolejności Merkury, Wenus, Saturn, Mars i Jowisz, patrząc od południowego wschodu przez południe i południowy zachód. Do podziwiania tego widoku nie potrzeba żadnych przyrządów optycznych. Jest jednak jeden warunek – musimy mieć absolutnie czysty widok na południowo-wschodni horyzont, ponieważ Merkury będzie bardzo nisko nad horyzontem.

    Wszystko będzie rozgrywać się tuż przed wschodem Słońca, między godziną 6 a 6:30 rano. Najlepiej zacząć od zlokalizowania Wenus, najjaśniejszej z planet. Wenus jest bardzo jasna i zwraca tym swoją uwagę każdego, kto spojrzy w południowo-wschodnią część nieba. Kilka stopni na lewo od niej znajdziemy Mekurego. Świeci on dużo słabiej i na jaśniejącym od brzasku niebie może być ledwo dostrzegalny. Dodatkowo jego odnalezienie utrudni mała wysokość nad horyzotem. W najlepszym momencie, gdy jeszcze nie jest zbyt jasno (ok. 6:30), Merkury wzniesie się na zaledwie 3-4 stopnie ponad linię horyzontu (3-4 cm na wyciągniętej przed siebie na wyprostowanej ręce linijce).

    Z kolei na prawo od Wenus, praktycznie nad południowym horyzontem znajdzie się Saturn, a idąc dalej w prawo o ten sam odcinek odnajdziemy czerwonawego Marsa. Całość układu zamknie Jowisz, który jest kolejnym bardzo jasnym i łatwo dostrzegalnym obiektem. Będzie on znajdował się wysoko nad południowo-zachodnim horyzontem.

    Zlokalizowanie Wenus, Jowisza, ale także Merkurego nie powinno nastręczyć wielu problemów ze względu na ich jasność i pozycję na niebie. Jednak wśród wielu gwiazd na niebie być może nie będzie najłatwiejszą rzeczą na świecie odnalezienie Marsa i Saturna. Z pomocą przyjdzie nam jednak Księżyc, który w dane dni znajdzie się blisko każdej z planet. Poniższe mapki przedstawiają układ planet oraz ich spotkania z Księżycem w poszczególne dni.

    28 stycznia nasz satelita minie Jowisza, 1 lutego znajdzie się obok Marsa, 4 lutego zobaczymy złączenie Księżyca z Saturnem, a 6 lutego Srebrny Glob jako bardzo wąski sierp spotka się na niebie z Wenus i Merkurym.

    Warto wykorzystać tę okazję na podziwianie wszystkich planet, które obserwowali również nasi starożytni przodkowie.

    Układ planet, spotkanie Jowisza z Księżycem 28.01, 6:30. Kliknij, aby powiększyć (źr. Stellarium)
    Układ planet, spotkanie Jowisza z Księżycem 28.01, 6:30. Kliknij, aby powiększyć (źr. Stellarium)
    Układ planet, spotkanie Marsa z Księżycem 01.02, 6:30. Kliknij, aby powiększyć (źr. Stellarium)
    Układ planet, spotkanie Marsa z Księżycem 01.02, 6:30. Kliknij, aby powiększyć (źr. Stellarium)
    Układ planet, spotkanie Saturna z Księżycem 04.01, 6:30. Kliknij, aby powiększyć (źr. Stellarium)
    Układ planet, spotkanie Saturna z Księżycem 04.02, 6:30. Kliknij, aby powiększyć (źr. Stellarium)
    Układ planet, spotkanie Wenus i Merkurego z Księżycem 06.02, 6:30. Kliknij, aby powiększyć (źr. Stellarium)
    Układ planet, spotkanie Wenus i Merkurego z Księżycem 06.02, 6:30. Kliknij, aby powiększyć (źr. Stellarium)
    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Koniunkcja Wenus, Księżyca, Marsa i… ISS

    Od wielu już tygodni na porannym niebie trwa taniec planet. Wenus, Jowisz i Mars pięknie ukazują nam mechanikę nieba, ciągle zmieniając swoje położenie względem siebie. Do tej trójki czasami dołączał Merkury, a także Księżyc. Ten ostatni zrobi to ponownie już 7 listopada przed świtem. Wisienką na torcie będzie przelot Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w pobliżu planet.

    Koniunkcja Wenus, Księżyca i Marsa, czyli bliskie ich złączenie, będzie widoczna od około godziny 3 do 6 nad południowo-wschodnią częścią nieba. Obiekty oddalone od siebie o kilka stopni zwrócą uwagę każdego, kto spojrzy w tamtą stronę sfery niebieskiej. Najjaśniej świeci Wenus. Księżyc zbliżający się do nowiu przyjmie kształt wąskiego sierpa. Mars – dużo słabiej widoczny od pozostałej dwójki – widoczny będzie nad Wenus. Temu wszystkiemu z nieco dalsza będzie przyglądał się Jowisz, widoczny wysoko nad Księżycem. Szczególnie polecam popatrzeć na to złączenie między 5:30 a 6, gdy niebo będzie nabierało granatowej barwy. Wtedy blask planet i Księżyca nabiera zupełnie nowych wartości estetycznych 🙂

    Na zakończenie zjawiska, gdy niebo będzie już wyraźnie jasne, zobaczymy przelot ISS – Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w pobliżu planet i Księżyca. Nastąpi to około godziny 6:11. Dla szczęśliwców mam jeszcze lepszą wiadomość – otóż będąc mniej więcej na linii Łuków-Kozienice-Końskie-Częstochowa-Strzelce Opolskie, zobaczycie, jak ISS przecina tarczę Księżyca! Z kolei w innych lokalizacjach na pewno znajdą się osoby, które zobaczą, jak stacja „trafia” w którąś z planet 🙂

    Wenus Księżyc Mars Jowisz 2015.11.07
    Układ Wenus, Księżyca, Marsa i Jowisza 7.11.2015 nad ranem (źr. Stellarium)
    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Złączenie Wenus z Marsem

    Rok 2015 sypie bliskimi złączeniami obiektów na niebie, jak z rękawa. Po 2 ciasnych koniunkcjach w styczniu, tym razem zobaczymy złączenie się Wenus z Marsem na wieczornym niebie 21 lutego. Planety zbliżają się do siebie od jakiegoś czasu i łatwo odnaleźć je na niebie wieczorem. Wenus jak zawsze olśniewa swoim blaskiem nad zachodnim horyzontem. Mars znajduje się powyżej Wenus i jest dużo słabszy, ale widoczny gołym okiem po zapadnięciu zmierzchu. 21 lutego planety znajdą się od siebie w odległości około pół stopnia, czyli tyle, ile wynosi widoma średnica Księżyca na niebie. Będzie to na pewno efektowny widok zarówno dla nieuzbrojonego oka, jak i dla posiadaczy lornetek i teleskopów. Dodatkowego waloru doda Księżyc, który znajdzie się niedaleko wspomnianej pary planet. Warto obserwować wspomniane planety również 20 lutego, ponieważ wtedy Księżyc znajdzie się bardzo blisko nich i stworzy z nimi wspaniałe trio na niebie.

    Planety widoczne są aktualnie po zmierzchu do około godziny 19:30.

    Wenus, Mars i Księżyc na południowym zachodzie 20 lutego 2015 po zachodzie Słońca
    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Złączenie Marsa z Neptunem

    Kilka dni po bliskiej koniunkcji Wenus i Merkurego dojdzie do kolejnego bardzo ciasnego złączenia dwóch planet. Tym razem bohaterami tego zjawiska będą Mars i Neptun. Co prawda ten ostatni nie jest obiektem widocznym gołym okiem, ale już za pomocą lornetki średniej wielkości (np. 10×50) możemy dostrzec najdalszą planetę Układu Słonecznego. Mars znajdzie się tylko 19 minut kątowych od Neptuna. To tylko 2/3 średnicy Księżyca na niebie. Dzięki tej bliskości z łatwością odnajdziemy gazowego olbrzyma o pięknej soczystej niebieskiej barwie.

    Do najbliższego złączenia dojdzie późną nocą 19 stycznia 2015, kiedy obie planety będą już dawno pod horyzontem. Z Polski zobaczymy złączenie o maksymalnej bliskości wspomnianej wcześniej w godzinach od 17 do 19, gdy obiekty będą chylić się ku zachodowi. Po zapadnięciu zmroku, Marsa odnajdziemy gołym okiem nad południowo-zachodnim horyzontem na wysokości kilkunastu stopni. Neptun tego wieczora będzie znajdować się nad Czerwoną Planetą. W polu widzenia silniejszych sprzętów optycznych rozpoznamy go po niebieskiej barwie, która odróżnia go od pobliskich gwiazd.

    Aby zwiększyć swoje szanse na dostrzeżenie Neptuna, powinniśmy oddalić się na kilka kilometrów od wszelkich gęstych zabudowań, gdzie zanieczyszczenie nieba światłem jest nie do zaakceptowania przy obserwacjach tak słabo widocznych obiektów. Druga ważna rzecz to stabilna pozycja. Jeśli będziemy używać lornetki, koniecznie musimy ją na czymś oprzeć, a najlepiej zamocować. Inaczej drgający obraz zniweczy nasze próby.

    Co prawda obserwacje najdalszej planety w naszym układzie nie ukażą jej szczegółów, ale sama świadomość patrzenia na obiekt o 4.5 miliarda kilometrów oddalony od nas z pewnością pobudzi wyobraźnię.

    mars neptun 2015.01.19

    Mars i Neptun 19.01.2015 godz. 17:30 (źr. Stellarium)

    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Złączenie Księżyca, Marsa i Antaresa

    29 września na wieczornym niebie zobaczymy ciekawy układ. W dość bliskiej odległości znajdą się 3 ciała niebieskie – nastąpi złączenie Księżyca, Marsa i Antaresa – najjaśniejszej gwiazdy w gwiazdozbiorze Skorpiona. Aby podziwiać to zjawisko, będziemy musieli wypatrywać wspomniane 3 obiekty około pół godziny po zachodzie Słońca, nad południowo-zachodnim horyzontem. Złączenie potrwa krótko, bo już około godz. 20 Antares i Mars będą zbyt nisko, by być łatwo dostrzegalnymi.

    Ciekawą rzeczą, jeśli chodzi o Marsa i Antaresa jest to, że oba ciała niebieskie świecą czerwonawym kolorem i porównywalną jasnością na niebie. Bardzo łatwo je pomylić. Dlatego właśnie starożytni Grecy nazwali gwiazdę Antares. Oznacza to „Przeciwnik Marsa” (Anty Ares; Ares to grecki odpowiednik rzymskiego Marsa), choć niektóre źródła tłumaczą to również jako „Podobny do Aresa”. Bliźniaczy wygląd to tylko pozory ich podobieństwa. Barwa rzucanego przez nie światła to w zasadzie jedyna rzecz, jaka je łączy. Mars to skalista planeta o rdzawej powierzchni i rozmiarach porównywalnych do wielkości Ziemi. Antares jest z kolei gwiazdą typu czerwony nadolbrzym o średnicy 850 razy większej od średnicy naszego Słońca(!), 15 razy od niego cięższą i 10 tys. razy jaśniejszą.

    Kolejną ciekawostką jest to, że patrząc tego wieczora w kierunku złączenia, będziemy spoglądać w stronę centrum Drogi Mlecznej – naszej galaktyki. W okresie letnim, obserwując gwiazdozbiór Skorpiona już przez lornetkę z miejsca oddalonego od sztucznych świateł, zobaczymy wiele ciekawych obiektów mgławicowych.

    Księżyc, Mars i Antares 2014.09.29Księżyc, Mars i Antares 29.09.2014 godz. 19:00 (źr. Stellarium)

    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather