• Archiwum kategorii Księżyc
  • Naj­więk­szy Super­K­się­życ od 70 lat!

    Dłu­go zasta­na­wia­łem się, jak nazwać to zja­wi­sko. MegaK­się­życ? Mega­Su­perK­się­życ? Super­Ek­straK­się­życ? W koń­cu zde­cy­do­wa­łem się na pozo­sta­wie­nie tra­dy­cyj­nej nazwy — Super­K­się­życ. Nie będzie to jed­nak taki sam Super­K­się­życ, z jakim mamy do czy­nie­nia co kil­ka mie­się­cy. 14 listo­pa­da 2016 roku cze­ka nas bowiem wyjąt­ko­wa super­peł­nia Księ­ży­ca. Nie było takiej od pra­wie 70 lat i nie będzie przez kolej­nych pra­wie 20!

    Ze zja­wi­skiem Super­K­się­ży­ca mamy do czy­nie­nia, gdy peł­nia wystą­pi w okre­sie naj­więk­sze­go zbli­że­nia nasze­go sate­li­ty do Zie­mi. Przy­ję­ło się mówić, że jest to prze­dział od 90% do 100% naj­więk­sze­go moż­li­we­go zbli­że­nia Księ­ży­ca do naszej pla­ne­ty — tak zwa­ne­go pery­geum. Jeśli chcesz dowie­dzieć się wię­cej na temat przy­czyn wystę­po­wa­nia zja­wi­ska Super­K­się­ży­ca w kon­tek­ście jego orbi­to­wa­nia wokół Zie­mi, prze­czy­taj ostat­ni aka­pit tego wpi­su.

    SuperKsiężyc 14.11.2016
    Porów­na­nie wiel­ko­ści — MiniK­się­życ 22.04.2016 (odl. ponad 405 tys km) i Super­K­się­życ 14.11.2016 (odl. ~356 tys km) (klik­nij, aby powięk­szyć)

    Czy­taj dalej!!  Post ID 1662

    Facebooktwittermailby feather
  • Super­K­się­życ nr 1 z 3 w 2016 roku

    1516 paź­dzier­ni­ka 2016 roku wystą­pi tak zwa­ne zja­wi­sko Super­K­się­ży­ca. Co to jest Super­K­się­życ i dla­cze­go jest to cie­ka­we w obser­wa­cji? Poni­żej kil­ka fak­tów na ten temat.

    Księ­życ wyka­zu­je na nie­bie m.in. 2 rodza­je cykli. Pierw­szy, 29,5‑dniowy cykl to tak zwa­ny mie­siąc syno­dycz­ny. Jest to okres mię­dzy tymi samy­mi faza­mi sate­li­ty. Ozna­cza to, że co tyle dni mamy do czy­nie­nia z peł­nią Księ­ży­ca. Nie jest to jed­nak rów­no­znacz­ne z okre­sem, w jakim Księ­życ poko­nu­je całość swo­jej orbi­ty wokół Zie­mi. Peł­ny obieg nasze­go sate­li­ty po orbi­cie trwa 27,3 dnia i jest to dru­gi z inte­re­su­ją­cych nas cykli. Co tyle cza­su Księ­życ znaj­du­je się dokład­nie w tym samym miej­scu na nie­bie — wśród tych samych gwiazd. Skąd ta róż­ni­ca ponad 2 dni?

    Super­K­się­życ w maju 2012, źr. spa​ce​.com

    Dzie­je się tak dla­te­go, że wpływ na okres syno­dycz­ny ma sam ruch Zie­mi wokół Słoń­ca. Czy­taj dalej!!  Post ID 1662

    Facebooktwittermailby feather
  • Naj­lep­sza widocz­ność Mer­ku­re­go w 2016 roku

    Naj­bliż­sze dni sta­ną pod zna­kiem Mer­ku­re­go — naj­bliż­szej Słoń­cu pla­ne­ty Ukła­du Sło­necz­ne­go. Ten malut­ki
    ska­li­sty glob jest zazwy­czaj nie­wi­docz­ny na nie­bie ze wzglę­du na jego bli­skość do naszej dzien­nej
    gwiaz­dy. Tym razem jed­nak, pod koniec wrze­śnia i na począt­ku paź­dzier­ni­ka będzie ina­czej. Bez tru­du dostrze­że­my Mer­ku­re­go gołym okiem, a widok dodat­ko­wo upięk­szy wąski sierp Księ­ży­ca.

    Mer­ku­ry przez więk­szość roku skry­wa się w bla­sku wscho­dzą­ce­go lub zacho­dzą­ce­go Słoń­ca. Nawet jeśli na
    swo­jej orbi­cie wychy­la” się on mak­sy­mal­nie w bok” od naszej gwiaz­dy, to kąt pod jakim patrzy­my na oba
    cia­ła powo­du­je, że pla­ne­ta może zacho­dzić prak­tycz­nie nawet rów­no ze Słoń­cem, tyl­ko po pro­stu odda­lo­na od
    nie­go dość znacz­nie w lewą lub pra­wą stro­nę. Ten pla­stycz­ny i autor­ski opis ozna­cza oczy­wi­ście
    per­spek­ty­wę oso­by patrzą­cej na ten układ z Zie­mi 🙂 Uży­wa­jąc pro­fe­sjo­nal­nej ter­mi­no­lo­gii — gdy Mer­ku­ry
    odda­la się dla ziem­skie­go obser­wa­to­ra naj­bar­dziej jak może od Słoń­ca, jest wte­dy w tzw. mak­sy­mal­nej
    elon­ga­cji od gwiaz­dy. Czy­taj dalej!!  Post ID 1662

    Facebooktwittermailby feather
  • Zakry­cie Alde­ba­ra­na przez Księ­życ

    Nie­mal 2 mie­sią­ce temu obser­wo­wa­li­śmy zakry­cie Alde­ba­ra­na — naj­ja­śniej­szej gwiaz­dy w kon­ste­la­cji Byka i jed­nej z naj­ja­śniej­szych na nie­bie. Zja­wi­sko to powtó­rzy się dla obser­wa­to­rów z Pol­ski wie­czo­rem 23 grud­nia 2015. Będzie to wyda­rze­nie nie­mal bliź­nia­cze do poprzed­nie­go, jed­nak z mały­mi róż­ni­ca­mi. Naj­waż­niej­szą z nich jest wiek Księ­ży­ca”. Nasz sate­li­ta będzie w fazie 2 dni do peł­ni (w paź­dzier­ni­ku było to 2 dni po peł­ni). Zatem tym razem Alde­ba­ran znik­nie po ciem­nej stro­nie Księ­ży­ca. Cięż­ko jest tu jed­nak mówić o jasnej i ciem­nej stro­nie tar­czy, któ­ra będzie nie­mal w cało­ści oświe­tlo­na. Mimo wszyst­ko pole­cam wypo­sa­żyć się w lor­net­kę lub sil­niej­szy sprzęt optycz­ny, co zapew­ni nam cie­ka­we wra­że­nia.

    Dru­gą z róż­nic będzie pora zja­wi­ska. Zakry­cie nastą­pi o wygod­nej wie­czor­nej porze, po godzi­nie 19. Dla każ­dej loka­li­za­cji moment zakry­cia i odkry­cia będzie o kil­ka sekund/​minut róż­ny, dla­te­go podam jedy­nie zgrub­ne cza­sy, kie­dy nale­ży ocze­ki­wać wla­ści­we­go momen­tu dla miej­sca obser­wa­cji.

    Zakry­cie nastą­pi mię­dzy 19:1919:29. Wąski skra­wek nie­oświe­tlo­nej tar­czy Księ­ży­ca spo­wo­du­je, że gwiaz­da znik­nie nagle, zanim dotrze” do jasnej czę­ści Srebr­ne­go Glo­bu. Śledź­my sytu­ację, zer­ka­jąc na układ Alde­ba­ran-Księ­życ kil­ka­na­ście minut wcze­śniej. Będzie­my widzieć, kie­dy gwiaz­da zbli­ży się do Księ­ży­ca i oce­ni­my orien­ta­cyj­nie moment jej znik­nię­cia za tar­czą nasze­go sate­li­ty. Alde­ba­ran zga­śnie” w mgnie­niu oka, dla­te­go nie mru­ga­my 😉

    Odkry­cie nastą­pi oko­ło godzi­ny póź­niej po prze­ciw­nej stro­nie tar­czy Księ­ży­ca. Ocze­ku­je­my tego momen­tu mię­dzy 20:2720:38. Będzie to o tyle trud­niej­sze, że Alde­ba­ran poja­wi sie nagle i musi­my być 2 razy bar­dziej czuj­ni, niż przy zakry­ciu.

    Moż­li­we, ze uzna­cie to zja­wi­sko za nie­zbyt spek­ta­ku­lar­ne, lecz zapew­niam Was — jest bar­dzo wido­wi­sko­we 🙂 Ja sam przy­znam, że moje pierw­sze zakry­cie tak jasnej gwiaz­dy obser­wo­wa­łem wła­śnie 2 mie­sią­ce temu i moment odkry­cia Alde­ba­ra­na po ciem­nej stro­nie Księ­ży­ca zapa­mię­tam na dłu­go. Lor­net­ka dała mi wszyst­ko, cze­go potrze­bo­wa­łem. Cze­ka­łem na moment odkry­cia cier­pli­wie, ale bar­dzo zasko­czył mnie widok nagle włą­cza­ja­cej” się na nie­bie gwiazd­ki. Tym razem ta gwiazd­ka tak samo nagle się wyłą­czy”. Pole­cam 🙂

    Aldebaran i Księżyc 23.12.2015
    Alde­ba­ran i Księ­życ tuż przed zakry­ciem 23.12.2015 (źr. Stel­la­rium)
    Facebooktwittermailby feather
  • Zakry­cie Alde­ba­ra­na przez Księ­życ

    Nie­mal w środ­ku nocy z 29 na 30 paź­dzier­ni­ka 2015 będzie­my świad­ka­mi cie­ka­we­go zja­wi­ska z udzia­łem Księ­ży­ca. Otóż na swo­jej dro­dze po sfe­rze nie­bie­skiej nasz sate­li­ta przej­dzie przez gro­ma­dę otwar­tą o nazwie Hia­dy, zakry­wa­jąc wie­le lor­net­ko­wych” gwiazd, a następ­nie zakry­je Alde­ba­ra­na — naj­ja­śniej­szą gwiaz­dę w gwiaz­do­zbio­rze Byka i jed­ną z jaśniej­szych na nie­bie. Zoba­czy­my rów­nież jego odkry­cie po ciem­nej stro­nie Księ­ży­ca.

    Co praw­da nie będzie to zja­wi­sko bar­dzo łatwe w obser­wa­cji, ponie­waż Księ­życ będzie wte­dy 2 dni po peł­ni, świe­cąc bar­dzo jasno i zaśle­pia­jąc blask pobli­skich gwiazd. Dla­te­go też moc­no wska­za­ne jest posia­da­nie lor­net­ki lub sil­niej­sze­go sprzę­tu. Chcąc zoba­czyć, jak nasz sate­li­ta zakry­wa słab­sze gwia­zy gro­ma­dy Hiad, obser­wa­cje zaczy­na­my już po zapad­nię­ciu zmro­ku. Księ­życ prze­su­wa się wzglę­dem gwiazd na wschód (czy­li w prze­ciw­nym kie­run­ku, niż jego ruch po nie­bo­skło­nie), dla­te­go będzie zakry­wał gwiaz­dy znaj­du­ją­ce się wła­śnie na wschód od nie­go. Odkry­cia nastą­pią oczy­wi­ście po prze­ciw­nej stro­nie Księ­ży­ca.

    Kul­mi­na­cyj­ny moment, czy­li zakry­cie Alde­ba­ra­na, nastą­pi oko­ło godzi­ny 23:00 i będzie ści­śle zależ­ny od nasze­go miej­sca obser­wa­cji. Naj­le­piej zatem roz­po­cząć kilka(naście) minut wcze­śniej. Obser­wu­jąc przez lor­net­kę, nie będzie­my mie­li pro­ble­mu z iden­ty­fi­ka­cją Alde­ba­ra­na. Będzie to naj­ja­śniej­sza gwiaz­da w oko­li­cy Księ­ży­ca, tuż przy jego tar­czy. W momen­cie zakry­cia, Alde­ba­ran znik­nie nagle za góra­mi i kra­te­ra­mi księ­ży­co­wy­mi i wyło­ni się po prze­ciw­nej stro­nie nasze­go sate­li­ty oko­ło godzi­nę póź­niej.

    Odkry­cie gwiaz­dy nastą­pi oko­ło pół­no­cy. Tu rów­nież moment poja­wie­nia się go ponow­nie zale­ży od loka­li­za­cji i może nastą­pić kil­ka minut przed lub po godzi­ne 00:00. Cier­pli­we ocze­ki­wa­nie pozwo­li nam zauwa­żyć chwi­lę, w któ­rej świa­tło Alde­ba­ra­na prze­do­sta­je się znów zza gór księ­ży­co­wych i gwiaz­da ponow­nie sta­je się widocz­na.

    Powo­dze­nia!

    Księżyc przechodzi przez Hiady i zbliża się do Aldebarana, 29.10.2015 (źr. Stellarium)
    Księ­życ prze­cho­dzi przez Hia­dy i zbli­ża się do Alde­ba­ra­na, 29.10.2015 (źr. Stel­la­rium)
    Facebooktwittermailby feather