• Archiwum kategorii Księżyc
  • Zakrycie Aldebarana przez Księżyc

    Niemal 2 miesiące temu obserwowaliśmy zakrycie Aldebarana – najjaśniejszej gwiazdy w konstelacji Byka i jednej z najjaśniejszych na niebie. Zjawisko to powtórzy się dla obserwatorów z Polski wieczorem 23 grudnia 2015. Będzie to wydarzenie niemal bliźniacze do poprzedniego, jednak z małymi różnicami. Najważniejszą z nich jest „wiek Księżyca”. Nasz satelita będzie w fazie 2 dni do pełni (w październiku było to 2 dni po pełni). Zatem tym razem Aldebaran zniknie po ciemnej stronie Księżyca. Ciężko jest tu jednak mówić o jasnej i ciemnej stronie tarczy, która będzie niemal w całości oświetlona. Mimo wszystko polecam wyposażyć się w lornetkę lub silniejszy sprzęt optyczny, co zapewni nam ciekawe wrażenia.

    Drugą z różnic będzie pora zjawiska. Zakrycie nastąpi o wygodnej wieczornej porze, po godzinie 19. Dla każdej lokalizacji moment zakrycia i odkrycia będzie o kilka sekund/minut różny, dlatego podam jedynie zgrubne czasy, kiedy należy oczekiwać wlaściwego momentu dla miejsca obserwacji.

    Zakrycie nastąpi między 19:19 a 19:29. Wąski skrawek nieoświetlonej tarczy Księżyca spowoduje, że gwiazda zniknie nagle, zanim „dotrze” do jasnej części Srebrnego Globu. Śledźmy sytuację, zerkając na układ Aldebaran-Księżyc kilkanaście minut wcześniej. Będziemy widzieć, kiedy gwiazda zbliży się do Księżyca i ocenimy orientacyjnie moment jej zniknięcia za tarczą naszego satelity. Aldebaran „zgaśnie” w mgnieniu oka, dlatego nie mrugamy 😉

    Odkrycie nastąpi około godziny później po przeciwnej stronie tarczy Księżyca. Oczekujemy tego momentu między 20:27 a 20:38. Będzie to o tyle trudniejsze, że Aldebaran pojawi sie nagle i musimy być 2 razy bardziej czujni, niż przy zakryciu.

    Możliwe, ze uznacie to zjawisko za niezbyt spektakularne, lecz zapewniam Was – jest bardzo widowiskowe 🙂 Ja sam przyznam, że moje pierwsze zakrycie tak jasnej gwiazdy obserwowałem właśnie 2 miesiące temu i moment odkrycia Aldebarana po ciemnej stronie Księżyca zapamiętam na długo. Lornetka dała mi wszystko, czego potrzebowałem. Czekałem na moment odkrycia cierpliwie, ale bardzo zaskoczył mnie widok nagle „włączajacej” się na niebie gwiazdki. Tym razem ta gwiazdka tak samo nagle się „wyłączy”. Polecam 🙂

    Aldebaran i Księżyc 23.12.2015
    Aldebaran i Księżyc tuż przed zakryciem 23.12.2015 (źr. Stellarium)
    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Zakrycie Aldebarana przez Księżyc

    Niemal w środku nocy z 29 na 30 października 2015 będziemy świadkami ciekawego zjawiska z udziałem Księżyca. Otóż na swojej drodze po sferze niebieskiej nasz satelita przejdzie przez gromadę otwartą o nazwie Hiady, zakrywając wiele „lornetkowych” gwiazd, a następnie zakryje Aldebarana – najjaśniejszą gwiazdę w gwiazdozbiorze Byka i jedną z jaśniejszych na niebie. Zobaczymy również jego odkrycie po ciemnej stronie Księżyca.

    Co prawda nie będzie to zjawisko bardzo łatwe w obserwacji, ponieważ Księżyc będzie wtedy 2 dni po pełni, świecąc bardzo jasno i zaślepiając blask pobliskich gwiazd. Dlatego też mocno wskazane jest posiadanie lornetki lub silniejszego sprzętu. Chcąc zobaczyć, jak nasz satelita zakrywa słabsze gwiazy gromady Hiad, obserwacje zaczynamy już po zapadnięciu zmroku. Księżyc  przesuwa się względem gwiazd na wschód (czyli w przeciwnym kierunku, niż jego ruch po nieboskłonie), dlatego będzie zakrywał gwiazdy znajdujące się właśnie na wschód od niego. Odkrycia nastąpią oczywiście po przeciwnej stronie Księżyca.

    Kulminacyjny moment, czyli zakrycie Aldebarana, nastąpi około godziny 23:00 i będzie ściśle zależny od naszego miejsca obserwacji. Najlepiej zatem rozpocząć kilka(naście) minut wcześniej. Obserwując przez lornetkę, nie będziemy mieli problemu z identyfikacją Aldebarana. Będzie to najjaśniejsza gwiazda w okolicy Księżyca, tuż przy jego tarczy. W momencie zakrycia, Aldebaran zniknie nagle za górami i kraterami księżycowymi i wyłoni się po przeciwnej stronie naszego satelity około godzinę później.

    Odkrycie gwiazdy nastąpi około północy. Tu również moment pojawienia się go ponownie zależy od lokalizacji i może nastąpić kilka minut przed lub po godzine 00:00. Cierpliwe oczekiwanie pozwoli nam zauważyć chwilę, w której światło Aldebarana przedostaje się znów zza gór księżycowych i gwiazda ponownie staje się widoczna.

    Powodzenia!

    Księżyc przechodzi przez Hiady i zbliża się do Aldebarana, 29.10.2015 (źr. Stellarium)
    Księżyc przechodzi przez Hiady i zbliża się do Aldebarana, 29.10.2015 (źr. Stellarium)
    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Ostatni SuperKsiężyc w 2015 roku

    Dzisiejszego wieczora (27.10) koniecznie popatrzcie w niebo. Będziecie świadkami trzeciego – ostatniego w tym roku tzw. SuperKsiężyca. Jest to Księżyc w pełni w momencie, gdy znajduje się w najbliższym Ziemi miejscu na swojej orbicie. Jest wtedy o kilkanaście procent większy i jaśniejszy, niż podczas przeciętnej pełni. Najlepszy efekt powstaje podczas wschodu naszego satelity. Wtedy na tle ziemskich obiektów wydaje się on jeszcze większy. Jest to oczywiście złudzenie optyczne, jednak wrażenie jest niesamowite.

    Mieszkańcy wschodnich obszarów Polski zobaczą wschód Księżyca około 16:30, podczas gdy osoby znajdujące się bliżej zachodniej granicy poczekają na ten moment do około 17:00. Warto zapewnić sobie dobry widok na wschodni horyzont i wypatrywać momentu pojawienia się tarczy Księżyca tak wcześnie, jak to możliwe.

     

    Źródło: meteoserwis24.pl
    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Całkowite zaćmienie SuperKsiężyca

    28 września nad ranem czeka nas jedno z najważniejszych zjawisk astronomicznych 2015 roku. Obejrzymy całkowite zaćmienie Księżyca. To nie wszystko. Księżyc znajdzie się wtedy w perygeum, czyli najbliżej Ziemi na swojej orbicie i dzięki temu będzie wydawał się większy, niż zwykle. Suma summarum będziemy świadkami niezwykłego całkowitego zaćmienia krwawego SuperKsiężyca!

    Na czym polega to zjawisko? Aby doszło do częściowego lub całkowitego zaćmienia Księżyca, musi on znaleźć się w cieniu naszej planety. Ziemia, jak każdy oświetlony obiekt, rzuca cień. Biegnie on rzecz jasna w kierunku przeciwnym od Słońca i ma on kształt stożka, tzn. że jego obszar zwęża się wraz z odległością od Ziemi. W czasie, gdy Księżyc częściowo lub w całości chowa się w tym cieniu, obserwujemy właśnie częściowe lub całkowite jego zaćmienie.

    Dlaczego Księżyc jest w ogóle podczas całkowitego zaćmienia widoczny? Można by pomyśleć, że skoro jest w cieniu, to zniknie nam z oczu. Ano nie zniknie z tego samego powodu, który sprawia, że widzimy przedmioty znajdujące się w cieniu w naszej okolicy. Światło rozproszone od innych obiektów wciąż oświetla zacieniony przedmiot i może on być ciągle widoczny. W przełożeniu na skalę naszego kosmicznego otoczenia, Księżyc przestaje być oświetlany przez Słońce w momencie wejścia w cień Ziemi. Nasza planeta jednak wciąż mocno świeci w przestrzeni, odbijając oraz rozpraszając światło słoneczne wokół siebie. Część z tego promieniowania trafia na powierzchnię Księżyca i jest to na tyle duże natężenie fotonów, że są one w stanie odbić się od powierzchni naszego satelity i wrócić na Ziemię, a następnie pobudzić receptory w naszych oczach i spowodować, że to wszystko zobaczymy 🙂 Właściwości optyczne opisanego przeze mnie zjawiska powodują ponadto, że w trakcie zaćmienia Księżyc przybiera krwistoczerwoną barwę, co jest niezapomnianym widokiem. Nie raz zapewne widzieliście wschód naszego satelity w takim kolorze, jak na poniższym zdjęciu. Podczas częściowej i całkowitej fazy zaćmienia, ma on taki lub jeszcze bardziej soczysty czerwony kolor 🙂

    Wschód Księżyca 2015.09.01
    Wschód Księżyca 2015.09.01, Kraków

     

    Nie przegapcie zatem tego pięknego zjawiska!

    Niestety będzie to wymagało poświęcenia paru godzin snu, ponieważ zaćmienie wydarzy się wczesnym rankiem w poniedziałek 28 września. Patrzymy na zachód. Musimy mieć czysty, nieprzesłonięty żadnymi przeszkodami widok na tę stronę nieba. Cień Ziemi pojawi się na Księżycu tuż po 3 rano. W prawej górnej części naszego satelity zobaczymy, jak jego powierzchnia zaczyna lekko ciemnieć i przybierać czerwonawą barwę. Następnie zjawisko będzie postępować, by tuż po 4 rano doprowadzić do fazy całkowitej, która potrwa nieco ponad godzinę. Wtedy Księżyc będzie całkowicie skąpany w cieniu Ziemi. Nieco po 5 rano z lewej części Srebrnego Globu cień zacznie schodzić. Będzie to trwać około godziny już na jaśniejącym porannym niebie i przy Księżycu znajdującym się bardzo nisko nad zachodnim horyzontem. Mimo trudnych warunków obserwacyjnych, będzie to jednak niezwykle ciekawy moment do obserwacji, ponieważ nisko zawieszony i częściowo zaćmiony Księżyc w połączeniu z różnymi obiektami na ziemi na linii wzroku stworzą neisamowite widoki warte uwiecznienia na zdjęciach.

    Życzę Wam dobrej pogody i udanych obserwacji!

    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Złączenie i zakrycie Aldebarana przez Księżyc

    Piękny widok czeka wszystkich, którzy spojrzą na zachodnie niebo wieczorem 21 kwietnia 2015. Otóż bardzo wąski sierp Księżyca dosłownie muśnie najjaśniejszą gwiazdę w Byku – Aldebarana. Mieszkańcy północno-wschodnich krańców Polski (okolice Suwałk i Augustowa) mogą zobaczyć nawet zakrycie tej gwiazdy. Będzie to o tyle rzadkie zjawisko, że wystąpi tzw. zakrycie brzegowe. Aldebaran będzie muskał brzeg tarczy Księżyca raz znikając, a raz pojawiając się między górami i kraterami na jego powierzchni. Tego nie można przegapić, będąc w odpowiednim miejscu naszego kraju! Ostatnio tego typu zjawisko wystąpiło 17 lat temu!

    Transmisję ze wsi Nowinka, gdzie będzie widać zakrycie brzegowe poprowadzi Karol Wójcicki z Nieba Kopernika i będzie można ten przekaz obejrzeć pod tym linkiem

    Do tego wszystkiego, w niedalekiej odległości od Księżyca i Aldebarana będzie świecić bardzo jasna Wenus. Układ ten na pewno będzie znakomitą okazją do zrobienia wielu pięknych zdjęć. Zjawisko możemy podziwiać od około godziny 20:00 do około 22:30 nad zachodnim horyzontem. Aldebaran znajdzie się tuż pod tarczą Księżyca.

    Osoby chcące zobaczyć zakrycie i odkrycie gwiazdy powinny zaopatrzyć się w lornetkę, a najlepiej teleskop i znaleźć Księżyc jak najwcześniej po zachodzie Słońca, co może być trudne na jasnym jeszcze niebie. Zakrycie nastąpi około 19:48, a już 12 minut później Aldebaran pojawi się pod tarczą naszego satelity ponownie.

    Ksiezyc Aldebaran Wenus 2015.04.21
    Księżyc, Wenus i Aldebaran 21.04.2015, godz. 20:30, źr. Stellarium (kliknij, aby powiększyć)

    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather