• Archiwum kategorii Zakrycia
  • Zakrycie Wenus przez Księżyc

    6 kwietnia amatorzy nocnego nieba doczekają się w końcu bardzo ciekawego zjawiska astronomicznego w 2016 roku. Co prawda nastąpi ono w ciągu dnia, lecz zaangażuje 2 ciała niebieskie podziwiane zazwyczaj w nocy. Tego dnia Księżyc zakryje planetę Wenus.

     

    Wenus Ksiezyc 6.04.2016

     

    Zjawisko wystąpi nad ranem, około godziny 9:40. Wtedy to najjaśniejsza planeta na ziemskim niebie powoli zniknie za tarczą Księżyca. Mniej więcej godzinę później Wenus wyłoni się po przeciwnej stronie dysku naszego satelity. Celowo nie podaję dokładnych czasów zakrycia i odkrycia, ponieważ będą one różne w zależności od miejsca obserwacji. Różnica będzie niewielka i wyniesie kilka minut. Warto skorzystać z takich programów, jak Stellarium, lub serwisów internetowych takich, jak HeavensAbove.com, aby określić dokładne momenty dla swojej lokalizacji. W razie pytań odnośnie sposobu sprawdzenia tych danych, służę pomocą 🙂

    Zakrycie Wenus przes Księżyc nie będzie zjawiskiem łatwym w obserwacji. Warto jednak poświęcić trochę wysiłku, aby na własne oczy zobaczyć to ciekawe zjawisko. Głównym problemem dla obserwatora będzie jasne niebo, które utrudni odnalezienie Wenus i Księżyca na niebie. Znajdować się one będą jedynie 15 stopni od Słońca. Tego dnia Księżyc będzie tuż przed nowiem, zatem będzie bardzo wąskim sierpem, trudnym w zauważeniu. Nie obejdzie się bez dodatkowej optyki w postaci co najmniej lornetki. Bez tego nie dostrzeżemy Wenus, nawet jeśli udałoby się nam namierzyć Księżyc.

    Uwaga!!! Przy używaniu przyrządów optycznych należy zachować wyjątkową ostrożność ze względu na bliskość Słońca. Pod żadnym pozorem nie szukaj za ich pomocą Księżyca, jeśli nie jesteś w stanie wykluczyć możliwości skierowania przyrządu w Słońce. Ryzykujesz uszkodzenie, a nawet utratę wzroku!

    Jak bezpiecznie odszukać Wenus i Księżyc na niebie? Stań w cieniu, czyli w miejscu, gdzie Słońce będzie zasłonięte jakimś obiektem – najlepiej ścianą budynku. Masz widzieć jednocześnie niebo po prawej stronie od ściany, ponieważ właśnie po tej stronie od Słońca będą znajdować się Księżyc i Wenus. Niech przeszkoda zasłania Słońce z pewnym marginesem tak, aby za chwilę nasza gwiazda nie wyłoniła się zza niej.

    Księżyc będzie się znajdować dokładnie na prawo od Słońca, około 15cm na wyciągniętej przed siebie linijce. Gdy już go znajdziesz, Wenus zobaczysz tuż obok, po lewej.

    Zamocuj przyrząd optyczny na czymś stabilnym. Dla teleskopu to oczywiste – on zawsze stoi na statywie. W przypadku lornetki, najczęściej trzymamy ją w rękach, lecz to nie wystarczy do komfortowego oglądania zjawiska. Możemy “z ręki” odszukać Księżyc, a gdy już poznamy jego położenie, zamocujmy sprzęt na stabilnej podstawie.

    Moment zakrycia będzie łatwy w obserwacji, pod warunkiem spełnienia powyższych wytycznych. Wenus po prostu schowa się za tarczę Księżyca, a czas “znikania” wyniesie kilkadziesiąt sekund. Dużo trudniej będzie zauważyć moment odkrycia, gdy nie znamy dokładnego czasu dla naszego miejsca obserwacji. Planeta bowiem wyłoni się zza księżycowego dysku niespodziewanie. Warto więc wcześniej sprawdzić, kiedy to nastąpi.

    Powodzenia!

    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Zakrycie Aldebarana przez Księżyc

    Niemal 2 miesiące temu obserwowaliśmy zakrycie Aldebarana – najjaśniejszej gwiazdy w konstelacji Byka i jednej z najjaśniejszych na niebie. Zjawisko to powtórzy się dla obserwatorów z Polski wieczorem 23 grudnia 2015. Będzie to wydarzenie niemal bliźniacze do poprzedniego, jednak z małymi różnicami. Najważniejszą z nich jest „wiek Księżyca”. Nasz satelita będzie w fazie 2 dni do pełni (w październiku było to 2 dni po pełni). Zatem tym razem Aldebaran zniknie po ciemnej stronie Księżyca. Ciężko jest tu jednak mówić o jasnej i ciemnej stronie tarczy, która będzie niemal w całości oświetlona. Mimo wszystko polecam wyposażyć się w lornetkę lub silniejszy sprzęt optyczny, co zapewni nam ciekawe wrażenia.

    Drugą z różnic będzie pora zjawiska. Zakrycie nastąpi o wygodnej wieczornej porze, po godzinie 19. Dla każdej lokalizacji moment zakrycia i odkrycia będzie o kilka sekund/minut różny, dlatego podam jedynie zgrubne czasy, kiedy należy oczekiwać wlaściwego momentu dla miejsca obserwacji.

    Zakrycie nastąpi między 19:19 a 19:29. Wąski skrawek nieoświetlonej tarczy Księżyca spowoduje, że gwiazda zniknie nagle, zanim „dotrze” do jasnej części Srebrnego Globu. Śledźmy sytuację, zerkając na układ Aldebaran-Księżyc kilkanaście minut wcześniej. Będziemy widzieć, kiedy gwiazda zbliży się do Księżyca i ocenimy orientacyjnie moment jej zniknięcia za tarczą naszego satelity. Aldebaran „zgaśnie” w mgnieniu oka, dlatego nie mrugamy 😉

    Odkrycie nastąpi około godziny później po przeciwnej stronie tarczy Księżyca. Oczekujemy tego momentu między 20:27 a 20:38. Będzie to o tyle trudniejsze, że Aldebaran pojawi sie nagle i musimy być 2 razy bardziej czujni, niż przy zakryciu.

    Możliwe, ze uznacie to zjawisko za niezbyt spektakularne, lecz zapewniam Was – jest bardzo widowiskowe 🙂 Ja sam przyznam, że moje pierwsze zakrycie tak jasnej gwiazdy obserwowałem właśnie 2 miesiące temu i moment odkrycia Aldebarana po ciemnej stronie Księżyca zapamiętam na długo. Lornetka dała mi wszystko, czego potrzebowałem. Czekałem na moment odkrycia cierpliwie, ale bardzo zaskoczył mnie widok nagle „włączajacej” się na niebie gwiazdki. Tym razem ta gwiazdka tak samo nagle się „wyłączy”. Polecam 🙂

    Aldebaran i Księżyc 23.12.2015
    Aldebaran i Księżyc tuż przed zakryciem 23.12.2015 (źr. Stellarium)
    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Zakrycie Aldebarana przez Księżyc

    Niemal w środku nocy z 29 na 30 października 2015 będziemy świadkami ciekawego zjawiska z udziałem Księżyca. Otóż na swojej drodze po sferze niebieskiej nasz satelita przejdzie przez gromadę otwartą o nazwie Hiady, zakrywając wiele „lornetkowych” gwiazd, a następnie zakryje Aldebarana – najjaśniejszą gwiazdę w gwiazdozbiorze Byka i jedną z jaśniejszych na niebie. Zobaczymy również jego odkrycie po ciemnej stronie Księżyca.

    Co prawda nie będzie to zjawisko bardzo łatwe w obserwacji, ponieważ Księżyc będzie wtedy 2 dni po pełni, świecąc bardzo jasno i zaślepiając blask pobliskich gwiazd. Dlatego też mocno wskazane jest posiadanie lornetki lub silniejszego sprzętu. Chcąc zobaczyć, jak nasz satelita zakrywa słabsze gwiazy gromady Hiad, obserwacje zaczynamy już po zapadnięciu zmroku. Księżyc  przesuwa się względem gwiazd na wschód (czyli w przeciwnym kierunku, niż jego ruch po nieboskłonie), dlatego będzie zakrywał gwiazdy znajdujące się właśnie na wschód od niego. Odkrycia nastąpią oczywiście po przeciwnej stronie Księżyca.

    Kulminacyjny moment, czyli zakrycie Aldebarana, nastąpi około godziny 23:00 i będzie ściśle zależny od naszego miejsca obserwacji. Najlepiej zatem rozpocząć kilka(naście) minut wcześniej. Obserwując przez lornetkę, nie będziemy mieli problemu z identyfikacją Aldebarana. Będzie to najjaśniejsza gwiazda w okolicy Księżyca, tuż przy jego tarczy. W momencie zakrycia, Aldebaran zniknie nagle za górami i kraterami księżycowymi i wyłoni się po przeciwnej stronie naszego satelity około godzinę później.

    Odkrycie gwiazdy nastąpi około północy. Tu również moment pojawienia się go ponownie zależy od lokalizacji i może nastąpić kilka minut przed lub po godzine 00:00. Cierpliwe oczekiwanie pozwoli nam zauważyć chwilę, w której światło Aldebarana przedostaje się znów zza gór księżycowych i gwiazda ponownie staje się widoczna.

    Powodzenia!

    Księżyc przechodzi przez Hiady i zbliża się do Aldebarana, 29.10.2015 (źr. Stellarium)
    Księżyc przechodzi przez Hiady i zbliża się do Aldebarana, 29.10.2015 (źr. Stellarium)
    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather
  • Odkrycie Aldebarana przez Księżyc

    W nocy z 8 na 9 sierpnia dojdzie do zakrycia jasnej gwiazdy przez tarczę Księżyca – Aldebarana. Jest to najjaśniejsza gwiazda w konstelacji Byka. Z naszego kraju bedziemy mogli zobaczyć  tylko drugą część zjawiska, czyli odkrycie „Oka Byka” zza tarczy naszego satelity.

    Aby zobaczyć,  jak Aldebaran nagle pojawia się na niebie tuż obok Księżyca,  bedziemy musieli spełnić kilka warunków. Przede wszystkim przygotujmy sobie dobre miejsce do obserwacji z niezakłóconym widokiem na wschodni horyzont. Odkrycie nastąpi około godziny 1:10 w zależności od naszej lokalizacji, a Księżyc wtedy będzie bardzo nisko nad horyzontem (tylko około 3 stopnie).

    Druga rzecz to sprzęt. Oczywiście gołym okiem zobaczymy Aldebarana prędzej, czy później po odkryciu, lecz najlepiej wyposażyć się co najmniej w lornetkę i zamocować lub oprzeć ją o coś, by była stabilna. Wtedy na pewno zwiększymy swoje szanse na złapanie momentu nagłego pojawienia się gwiazdy zza księżycowych gór i kraterów.

    Obserwacje zaczynamy tuż po godzinie 1, aby spokojnie poczekać na moment odkrycia. Nastąpi ono, jak już wspomniałem około 1:10, a dokładny czas będzie nieco inny dla różnych lokalizacji.

    Aldebaran wyłania się zza tarczy Księżyca 9.8.2015 godz. 1:10
    Aldebaran wyłania się zza tarczy Księżyca 9.8.2015 godz. 1:10 (źr. Stellarium)

    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather

  • Złączenie i zakrycie Aldebarana przez Księżyc

    Piękny widok czeka wszystkich, którzy spojrzą na zachodnie niebo wieczorem 21 kwietnia 2015. Otóż bardzo wąski sierp Księżyca dosłownie muśnie najjaśniejszą gwiazdę w Byku – Aldebarana. Mieszkańcy północno-wschodnich krańców Polski (okolice Suwałk i Augustowa) mogą zobaczyć nawet zakrycie tej gwiazdy. Będzie to o tyle rzadkie zjawisko, że wystąpi tzw. zakrycie brzegowe. Aldebaran będzie muskał brzeg tarczy Księżyca raz znikając, a raz pojawiając się między górami i kraterami na jego powierzchni. Tego nie można przegapić, będąc w odpowiednim miejscu naszego kraju! Ostatnio tego typu zjawisko wystąpiło 17 lat temu!

    Transmisję ze wsi Nowinka, gdzie będzie widać zakrycie brzegowe poprowadzi Karol Wójcicki z Nieba Kopernika i będzie można ten przekaz obejrzeć pod tym linkiem

    Do tego wszystkiego, w niedalekiej odległości od Księżyca i Aldebarana będzie świecić bardzo jasna Wenus. Układ ten na pewno będzie znakomitą okazją do zrobienia wielu pięknych zdjęć. Zjawisko możemy podziwiać od około godziny 20:00 do około 22:30 nad zachodnim horyzontem. Aldebaran znajdzie się tuż pod tarczą Księżyca.

    Osoby chcące zobaczyć zakrycie i odkrycie gwiazdy powinny zaopatrzyć się w lornetkę, a najlepiej teleskop i znaleźć Księżyc jak najwcześniej po zachodzie Słońca, co może być trudne na jasnym jeszcze niebie. Zakrycie nastąpi około 19:48, a już 12 minut później Aldebaran pojawi się pod tarczą naszego satelity ponownie.

    Ksiezyc Aldebaran Wenus 2015.04.21
    Księżyc, Wenus i Aldebaran 21.04.2015, godz. 20:30, źr. Stellarium (kliknij, aby powiększyć)

    Facebooktwittergoogle_plusmailby feather